TÜİK verileri, Türkiye'de araç sayısı ve trafik yoğunluğundaki artışın çevresel ve sağlık etkilerini derinleştirdiğini ortaya koymaktadır. Bu veriler, özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde sürdürülebilirlik konusunda ciddi endişeleri gündeme taşımaktadır.
Artan Araç Sayısı ve Taşıt-Kilometre Miktarı
TÜİK’in “Taşıt-Kilometre İstatistikleri, 2024” verilerine göre, trafiğe kayıtlı araç sayısı bir önceki yıla kıyasla yüzde 9,3 artış göstermiştir. Bu artışın yanı sıra taşıt-kilometre miktarı da yüzde 10 oranında yükselmiştir. Toplam taşıt-kilometrenin yüzde 39,4’ü dizel, yüzde 28,5’i LPG ve yüzde 27,9’u benzinli araçlardan oluşmaktadır.
Hibrit araçların payı yüzde 3,1’de kalırken, elektrikli araçların payı yalnızca yüzde 1 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu durum, Türkiye'deki ulaşım sektörünün fosil yakıt bağımlılığını sürdürdüğünü göstermektedir.
İstanbul ve Ankara'daki Trafik Sorunları
Türkiye’nin en kalabalık kenti İstanbul’da trafik, çevresel sorunların başında gelmektedir. TÜİK’in “Motorlu Kara Taşıtları, Aralık 2025” verilerine göre, kentte 6 milyon 246 bin 12 motorlu araç bulunmaktadır ve bunun 4 milyon 59 bin 586’sını otomobiller oluşturmaktadır. İstanbul’daki araç sayısı, ülke toplamının yüzde 18,6’sına karşılık gelmektedir.
INRIX’in 2025 raporu ise İstanbul’da bir sürücünün yılda ortalama 118 saatini trafikte geçirdiğini ve şehrin dünyanın en yoğun trafik yaşanan şehirleri arasında yer aldığını ortaya koymaktadır. Başkent Ankara’da da benzer bir tablo dikkat çekmektedir. Kentte 3 milyon 13 bin 521 kayıtlı motorlu taşıt bulunurken, bunların 2 milyon 168 bin 210’u otomobil olarak kaydedilmiştir.
Trafik Kaynaklı Emisyonların Sağlık Üzerindeki Etkileri
Araç sayısının ülke toplamının yaklaşık yüzde 9’una denk gelmesi, bireysel araç kullanımındaki artışın trafik yoğunluğu ve karbon salımı üzerindeki etkisini gözler önüne sermektedir. Uzmanlara göre, trafik kaynaklı emisyonlar yalnızca çevreyi değil, halk sağlığını da tehdit etmektedir.
Yoğun trafik bölgelerinde artan hava kirliliği; solunum yolu ve kalp-damar hastalıkları ile çocuklarda gelişimsel risklerle ilişkilendirilmektedir. Sıfır Atık Vakfı, sürdürülebilir ulaşım çözümlerinin yaygınlaştırılmasının daha yaşanabilir şehirler ve iklim dostu bir gelecek için stratejik önem taşıdığına dikkat çekmektedir. İstanbul ve Ankara örnekleri, trafik sorununun yalnızca zaman kaybı değil; çevre, sağlık ve iklim politikalarını doğrudan etkileyen çok boyutlu bir mesele olduğunu ortaya koymaktadır.
