Dünya'nın dönüş hızındaki dengesizlikleri gidermek amacıyla uygulanan ve dijital altyapılarda krizlere yol açan 'artık saniye' uygulamasının tamamen kaldırılması gündemde. Türkiye'nin de katılacağı oylamada, karar kabul edilirse, küresel zaman ölçümünde günlük hayatı etkilemeyecek olan yeni dönem 2027 yılında resmen başlayacak.
Dünya'nın Dönüş Hızındaki Dengesizlikler Neden Oluyor?
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının sabit olmaması nedeniyle, 1955 yılından bu yana atom saatleri ile gezegenin dönüşü arasındaki dengeyi sağlamak amacıyla uygulanan 'artık saniye' yönteminin sonlandırılması gündemde. Okyanus akıntıları ve gezegenin iç yapısı gibi çeşitli doğal faktörler, bu hız değişimlerine yol açıyor.
Teknolojik altyapılar artık saniyeye direnemiyor. Atom saatleriyle uyumu korumak için zaman zaman saatlere eklenen bir saniye, teknoloji dünyasında büyük problemlere sebep oluyor. Bazı dakikaların 60 yerine 61 saniyeye çıkması, geçmişte Reddit ve LinkedIn gibi dev platformların yanı sıra hava yolu operasyonları ve küresel iletişim ağlarında ciddi senkronizasyon hataları oluşturdu.
Yeni Sistem Neleri Değiştirecek?
Ek olarak, Dünya'nın son yıllarda dönüşünü hızlandırması 'negatif artık saniye' (saatlerden bir saniye çıkarılması) ihtimalini doğurdu. Bu durumun da mevcut sistemlerde daha önce görülmemiş teknik sorunlara neden olabileceği tahmin ediliyor. Küresel zaman ölçümünde Versailles kararları, atom saatleri ve Dünya'nın dönüşü arasındaki zaman farkının daha geniş bir marja ulaşmasına müsaade edilmesi benimsendi.
Bu yeni sistem sayesinde saatlere sürekli saniye eklenmesi veya çıkarılması zorunluluğunun azaltılması, uzun vadede ise tamamen ortadan kaldırılması planlanıyor. Böylelikle dijital altyapıların dayandığı zaman sistemlerinin daha istikrarlı çalışması hedefleniyor.
Günlük Yaşantımıza Etkisi Olacak mı?
Bu yeni düzenleme hayata geçse bile standart vatandaşın günlük rutinine doğrudan bir etkisi olmayacak. Bilgisayarlar ve akıllı telefonlar zamanı normal şekilde göstermeye devam edecek. İşe, okula ya da randevulara gidiş zamanlarında herhangi bir sapma yaşanmayacak. Günlük kullanımda olan saatlerde anlık bir farklılık gözlenmeyecek.
Söz konusu güncelleme daha çok hava yolu ağları, uydu sistemleri, internet altyapıları ve küresel finans piyasaları gibi hassas zaman senkronizasyonu gerektiren teknolojik alanları ilgilendiriyor. Türkiye'nin de oylayacağı düzenleme için hedef 2027. Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 69 ülkenin katılım göstereceği bir oylamayla artık saniye uygulamasının kaderi şekillenecek.
Düzenlemenin kabul edilmesi halinde yeni sistemin 2027 yılının mayıs ayında devreye girmesi planlanıyor. 2022 yılında düzenlenen uluslararası toplantıda uygulamanın 2035 yılına kadar aşamalı olarak bitirilmesi kararlaştırılmıştı; ancak bu yeni adımla takvimin daha erkene çekilmesi hedefleniyor.
Yapılacak değişiklikle, Dünya'nın dönüşünden kaynaklanan ufak zaman farklarının sürekli saniye eklenerek giderilmesi yerine daha geniş bir zaman aralığında yönetilmesi ve teknolojik sistemlerdeki zaman kaynaklı aksaklıkların en aza indirilmesi amaçlanıyor.
