Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) yıllık Bakanlar Konseyi toplantısında yaptığı konuşmada, ülkesinin Rusya ile yürütülen süreçte “tavizlere dayalı bir uzlaşma değil, ilkelerin korunduğu gerçek bir barış” arayışında olduğunu vurguladı. Washington ile Moskova arasındaki temaslar sürerken, barış görüşmelerinin geleceğine ilişkin belirsizlik devam ediyor.
AGİT Toplantısında 'Gerçek Barış' Vurgusu
Sybiha, Perşembe günü yaptığı konuşmada Avrupa tarihinde benzer süreçlerin olumsuz sonuçlarına atıfta bulunarak, “Münih’te gelecek nesillere ihanet edenlerin isimlerini hâlâ hatırlıyoruz. Bu bir daha asla tekrarlanmamalı. İlkeler dokunulmaz olmalı ve uzlaşmaya değil, gerçek barışa ihtiyacımız var.” ifadelerini kullandı.
Ukraynalı bakan, sözleriyle 1938’de Almanya’nın Çekoslovakya’nın Südet bölgesini ilhak etmesine izin veren Münih Anlaşması’na gönderme yaptı. Tarihçiler ve diplomatlar tarafından sıkça örnek gösterilen bu anlaşma, saldırgan bir güce karşı taviz vermenin sonuçlarıyla ilişkilendiriliyor. Sybiha, Avrupa’nın geçmişte yaptığı “adaletsiz barış anlaşmalarının” yeni krizlere yol açtığını belirterek, bu kez aynı hataların tekrarlanmaması gerektiğini söyledi.
Ukrayna’nın barışa yönelik diplomatik çabalarını sürdüreceğini dile getiren Sybiha, süreç boyunca destek veren ABD’ye teşekkür etti ve Kiev yönetiminin “savaşı sonlandırmak için tüm fırsatları değerlendireceğine” dikkati çekti.
ABD–Rusya Temasları ve Belirsizlik
ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD elçileri arasında “oldukça iyi” geçtiğini belirttiği görüşmelere rağmen barış sürecinin geleceğinin hâlâ belirsiz olduğunu ifade etti. Bu açıklama, Washington ile Moskova arasındaki temasların seyrine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de ekibinin ABD’de yapılacak toplantılara hazırlandığını, Trump’ın temsilcileriyle diyaloğun sürdüğünü açıkladı.
AGİT’te Tartışmalar ve Reform Baskısı
57 üye ülkeyi kapsayan AGİT, Soğuk Savaş döneminde doğu-batı diyaloğunu kolaylaştıran önemli bir platform olarak öne çıkmıştı. Ancak son yıllarda Rusya’nın çeşitli kararları veto etmesiyle sık sık tıkanma yaşayan örgüt, Ukrayna savaşının ardından daha da tartışmalı bir yapıya büründü.
Rusya, yaptığı açıklamada AGİT’in gündeminin “tamamen Ukrayna’ya odaklandığını” savunarak eleştiride bulundu. ABD ise örgütün işleyişine yönelik reform çağrısını yineledi. Washington yönetimi, bütçede yüzde 10’dan fazla kesinti yapılması ve kurumun “temel işlevlerine dönmesi” gerektiğini belirterek gerekirse AGİT’ten çekilme değerlendirmesinde bulunuyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan Brendan Hanrahan, seçim gözlem mekanizmasının “yetki aşımı” örneği haline geldiğini öne sürerek, örgütün daha sınırlı bir rol üstlenmesi gerektiğini dile getirdi.
'Temel İşlevlere Dönülmeli' Çağrısı
AGİT’te dile getirilen reform talepleri arasında, örgütün seçimler, sınırlar ve reform süreçlerindeki izleme faaliyetlerini ancak üye devletlerin tam işbirliğiyle yürütmesi gerektiği yönündeki görüşler de yer aldı. Hanrahan’ın açıklamasında yer alan ifadeler, örgütün iç siyasi gelişmelere müdahale ettiği yönündeki eleştirileri yeniden gündeme taşıdı.
Kaynak: Reuters
