Libya üzerinden yükselerek atmosferin üst katmanlarından taşınan çöl tozlarının, başta İstanbul olmak üzere birçok kentte etkisini gösterebileceği tahmin ediliyor. Uzman isim, bu dönemde özellikle solunum rahatsızlığı bulunan kişilerin daha tedbirli davranması gerektiğini vurguladı.
‘çöl tozları sanıldığı kadar zararsız değil’
Çöl tozlarının sanıldığı kadar zararsız olmadığının altını çizen Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, bu partiküllerin akciğer sağlığı üzerindeki etkileri hakkında şöyle konuştu:
“Çöl tozları yalnızca kum taneciklerinden oluşmaz. Yapılan araştırmalar, bu partiküllerin akciğer dokusunda hücrelere zarar veren ve iltihaplanmayı artıran bir etki oluşturduğunu gösteriyor. Tozlar, ağır metaller, polenler ve mikroorganizmalar taşıyabiliyor. Bu tozlar, solunum yoluyla akciğerlerin en derin noktalarına kadar ulaşıyor” Toz taşınımının yoğunlaştığı dönemlerde acil servis başvurularında artış gözlemlendiğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, şu uyarıda bulundu:
“Güncel bilimsel çalışmalar, yoğun toz maruziyetinin yalnızca astım ve KOAH gibi mevcut solunum hastalıklarını tetiklemediğini, sağlıklı bireylerde bile yeni tanılı astım gelişimine zemin hazırlayabildiğini gösteriyor. Hava yollarında oluşan bu hassasiyet ve iltihaplanma, toz bulutları dağıldıktan sonra dahi haftalarca sürebiliyor.”
nasıl önlemler almalıyız?
Özellikle çocuklar, ileri yaştakiler ile kalp ve akciğer rahatsızlığı bulunan kişilerin bu süreçte daha dikkatli olması gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, çöl tozunun etkili olduğu günlerde alınabilecek önlemleri şöyle sıraladı:
- Pencereleri kapalı tutun: Dış ortam havasının iç mekana girmesini sınırlayın.
- Maske kullanın: Dışarı çıkmak zorunda kalanlar cerrahi maske, tercihen N95 maske kullanmalı.
- Klima ayarlarını kontrol edin: Araçlarda ve kapalı alanlarda hava sirkülasyonu dışarıdan hava alacak şekilde değil, iç hava dolaşımı modunda olmalı.
- Açık hava sporlarını erteleyin: Derin nefes gerektiren aktiviteler, zararlı partiküllerin akciğerlere daha fazla ulaşmasına neden olur.
- Risk grupları evde kalmalı: Bebekler, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar mecbur olmadıkça dışarı çıkmamalı.
Kaynak: DHA
