Türkiye’nin güvenlik gündeminde sık sık yer alan Zap bölgesi, hem coğrafi yapısı hem de stratejik konumu nedeniyle uzun yıllardır dikkatle takip edilen bir alan olmayı sürdürüyor. Hakkari-Van sınırından başlayıp Irak’ın kuzeyine uzanan bu sarp hat, hem doğal yapısı hem de güvenlik boyutuyla öne çıkıyor. Bölge, özellikle son haftalarda çeşitli örgüt açıklamaları ve bölgedeki hareketlilik nedeniyle yeniden gündeme taşındı.
Zap bölgesinin coğrafi konumu
Zap Suyu, Türkiye sınırları içerisinde Hakkari ve Van’ın güneydoğu kesimlerine yakın dağlık bölgelerden doğuyor. Havril Dağı eteklerinden kaynaklanan su, dar ve derin bir vadi oluşturarak Irak’ın kuzeyine akıyor ve Dicle Nehri’ne bağlanıyor. Bu hat, halk arasında ve güvenlik kaynaklarında “Zap bölgesi” veya “Zap Vadisi” olarak anılıyor.
Vadi boyunca yaklaşık 150 kilometrelik doğal bir hat uzanıyor. Dik yamaçlar, yüksek kayalıklar, dar geçitler ve zorlu arazi koşulları nedeniyle ulaşımı en güç bölgelerden biri olarak biliniyor. Aynı zamanda bölge, endemik bitki türleri ve zengin yaban hayatıyla Türkiye’nin önemli ekolojik alanları arasında yer alıyor. Özellikle bölgede yaşayan bazı kelebek türleri yalnızca Türkiye’ye özgü nadir türler olarak kaydedilmiş durumda.
Stratejik önem ve güvenlik boyutu
Zap bölgesinin önemi yalnızca doğal yapısıyla sınırlı değil. Türkiye-Irak sınır hattının en kritik noktalarından birini oluşturması nedeniyle askerî açıdan da büyük stratejik değer taşıyor. Türkiye’nin yürüttüğü sınır ötesi operasyonlarda Zap hattı, güvenlik güçlerinin en çok hedef aldığı bölgelerden biri olarak öne çıkıyor.
Bölgedeki sarp arazi yapısı, örgüt mensuplarının yıllardır mağaralar ve derin vadilerde barınmasına olanak tanımıştı. Bu nedenle Türkiye’nin operasyon stratejilerinde bölgeye özel bir önem veriliyor.
Son günlerde ise örgüt kaynaklarından gelen açıklamalarda, “Zap bölgesinde çatışma riski oluşturan güçlerin farklı uygun sahalara çekildiği” yönünde ifadeler paylaşıldı. Bu açıklama, bölgenin geleceğine ilişkin yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
PKK/KCK’nin ‘çekilme’ duyurusu
Örgüt tarafından yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“16 Kasım akşamı itibarıyla Zap alanında çatışma riski oluşturan güçlerimiz farklı uygun sahalara çekilmiş durumdadır. Mevcut haliyle söz konusu alanda çatışma riski tamamen ortadan kaldırılmıştır. Türkiye’den sonra Zap alanında yaptığımız bu çekilme ve düzeltme de Abdullah Öcalan’ın geliştirdiği Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin gelişip başarıya ulaşması için önemli bir pratik katkı olmakta ve sürece ilişkin kararlılığımızı bir kez daha ortaya koymaktadır.”
Bölgenin önemi neden artıyor?
- Sınır hattının en kritik geçiş noktalarından birinde yer alması
- Zorlu arazi yapısının operasyonel üstünlük sağlaması
- Irak’ın kuzeyindeki diğer önemli bölgelerle bağlantı oluşturması
- Türkiye’nin terörle mücadele stratejilerinde temel konumda bulunması
