İnsan ömrüyle kıyaslandığında inanılması güç yaşlara ulaşan canlılar, doğanın ne kadar uzun süre varlığını sürdürebildiğini gösteriyor. Kimi binlerce yıldır aynı yerde büyüyor, kimi devasa bir kök sistemiyle yeni sürgünler veriyor. Bazılarıysa savaşlar ve doğal afetler atlatmasına rağmen yaşamaya devam ediyor. Gazete Oksijen tarafından derlenen bilgilere göre, işte dünyanın en yaşlı canlıları arasında gösterilen 10 sıra dışı örnek.
Gökyüzünün ve Karaların Yaşlıları
Pasifik Okyanusu’ndaki Midway Atolü’ne her yıl geri dönen Wisdom adlı Laysan albatrosu, doğada yaşayan ve yaşı bilinen en yaşlı kuş olarak tanınıyor. İlk kez 1956’da halkalanan kuşun 75 yaşını aştığı tahmin ediliyor. Üstelik Wisdom yalnızca uzun yaşamıyla değil, göçleriyle de dikkat çekiyor. Yaşamı boyunca milyonlarca mil uçtuğu ve en az 30 yavru yetiştirdiği düşünülüyor.
Güney Atlantik’teki Saint Helena Adası’nda yaşayan Jonathan’ın 1832 civarında doğduğu tahmin ediliyor. Yaklaşık 194 yaşındaki dev kaplumbağa, dünyanın en yaşlı kara hayvanı olarak biliniyor. 1882’de adaya getirilen Jonathan, aradan geçen yaklaşık bir buçuk asır boyunca aynı bölgede yaşamını sürdürdü.
Tarihe Tanıklık Eden Bitkiler
Almanya’nın Hildesheim kentinde yetişen ve Bin Yıllık Gül olarak anılan çalının yaklaşık 1.200 yaşında olduğu düşünülüyor. Meryem Ana Katedrali’nin yanında bulunan bitkinin 9 metreden fazla yüksekliğe ulaştığı belirtiliyor. Gülün hikâyesini sıra dışı kılan ise İkinci Dünya Savaşı. Müttefiklerin bombardımanında katedral büyük ölçüde yıkılırken gül çalısı yıkıntıların arasından yeniden büyüyerek hayatta kalmayı başardı.
Sri Lanka’nın Anuradhapura kentindeki Jaya Sri Maha Bodhi ağacının yaklaşık 2.300 yaşında olduğu tahmin ediliyor. Hindistan’da Buda’nın aydınlanmaya ulaştığı Bodhi ağacından alınan bir daldan yetiştirildiğine inanılıyor. Milattan önce yaklaşık 250 yılında dikildiği düşünülen kutsal incir ağacı, tarihî kayıtlarla yaşı takip edilebilen en eski ağaçlardan biri kabul ediliyor.
Doğanın Zamana Direnen Devasa Yapıları
Yunanistan’ın Girit Adası’ndaki Vouves köyünde bulunan zeytin ağacının 2.000 ila 3.000 yaşında olduğu tahmin ediliyor. Gövdesi zaman içinde kıvrılıp kalınlaşan ağaç, yaşına rağmen zeytin vermeye devam ediyor. And Dağları’nın yüksek kesimlerinde yetişen yareta ise ilk bakışta yosun kaplı bir kaya parçasını andırıyor. Son derece yavaş büyüyen yaretanın büyük örneklerinin binlerce yaşında olabileceği düşünülüyor.
ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Beyaz Dağlar’da bulunan Methuselah adlı kılçıklı çamın yaklaşık 5.000 yaşında olduğu tahmin ediliyor. Genetik olarak tek bir ağaç olan bu canlı, dünyanın bilinen en yaşlı ağaçları arasında bulunuyor. Methuselah büyümeye başladığında Mısır piramitleri henüz inşa edilmemişti.
Gizemli ve Devasa Organizmalar
Antarktika’daki McMurdo Boğazı çevresinde yaşayan Anoxycalyx joubini türü deniz süngerlerinin çok uzun ömürlü olabileceği düşünülüyor. Bazı tahminlerde yaşlarının 15 bin yıla kadar ulaşabileceği belirtiliyor. ABD’nin Utah eyaletindeki Pando ise yaklaşık 50 bin titrek kavaktan oluşan geniş bir koru. Yaklaşık 80 bin yaşında olduğu tahmin edilen Pando, 40 hektardan fazla bir alanı kaplıyor ve ortak bir kök sistemini paylaşıyor.
Listenin en yaşlı örneklerinden biri, İspanya’nın Balear Adaları yakınlarında bulunan Posidonia oceanica deniz çayırı. Genetik araştırmalara dayanan tahminler, bu organizmanın yaklaşık 200 bin yaşında olabileceğine işaret ediyor. Akdeniz’e özgü bu deniz bitkisi, kök ve sürgünleri aracılığıyla yayılarak binlerce yıl boyunca varlığını koruyabilen canlıların yalnızca karada bulunmadığının kanıtı oluyor.
(Kaynak ve Görsel: GZT)
