İş Kanunu kapsamında işverenlere uygulanacak idari para cezaları 2026 yılı itibarıyla önemli ölçüde artırıldı. Ücret ödemelerinden çalışma sürelerine, fazla mesai uygulamalarından engelli istihdamına kadar birçok başlıkta yaptırımlar güncellendi. Yeni düzenleme, hem işverenlerin yasal yükümlülüklerini hem de çalışanların haklarını yeniden gündeme taşıdı.
Vergi ve harçlarda yeniden değerleme oranı yüzde 18,95 olarak belirlenirken, İş Kanunu’na aykırılıklara ilişkin idari para cezalarında artış oranı yüzde 25,49 oldu. Böylece işçi haklarını ilgilendiren ihlallerde uygulanacak cezalar dikkat çekici seviyelere ulaştı.
maaşı geç ve eksik yatıran işverene ne kadar ceza yazılır?
Kanuna göre işçinin ücretinin süresi içinde kasten ödenmemesi ya da eksik ödenmesi halinde, işveren her bir işçi için ödeme yapılıncaya kadar aylık idari para cezası ödemekle yükümlü. Bu ceza 2026 yılında 2 bin 734 TL’ye yükseltildi. Aynı yaptırım, işçinin ücretini ve diğer alacaklarını banka hesabı üzerinden ödemeyen işverenler için de geçerli olacak.
Asgari ücretin altında ödeme yapılması durumunda da aynı ceza uygulanacak. Ancak söz konusu idari para cezaları doğrudan işçiye değil, devlete ödenecek. Ücreti eksik ya da hiç ödenmeyen işçiler ise alacakları için beş yıl içinde dava açma hakkına sahip. Ayrıca bu durum, işçiye kıdem tazminatını alarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkânı da tanıyor.
Ücret Kesintileri ve Bildirim Yükümlülüğü
İş Kanunu, işverenin işçiye ayda en fazla iki günlük yevmiye tutarında ücret kesme cezası uygulamasına izin veriyor. Ancak bu cezanın hangi hallerde uygulanabileceğinin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde açıkça yer alması gerekiyor. Kesinti yapılması halinde işçiye derhal gerekçesiyle birlikte bildirim yapılması zorunlu.
Bu kurallara aykırı şekilde ücret kesintisi yapan veya kesintinin sebep ve hesabını bildirmeyen işverenlere 2026 yılında 9 bin 944 TL idari para cezası uygulanacak.
Fazla Mesai ve Yıllık İzin Uygulamaları
Fazla çalışma ücretini ödemeyen ya da fazla mesai karşılığında hak edilen serbest zamanı altı ay içinde kullandırmayan işverenler, her bir işçi için 4 bin 815 TL para cezasıyla karşı karşıya kalacak. Aynı tutar, yıllık ücretli iznin kanuna aykırı biçimde bölünmesi halinde de uygulanacak.
Kanuna göre işveren, yıllık izne çıkan işçiye izin süresine ait ücreti izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorunda. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, işçi haklı nedenle fesih yoluna gidebileceği gibi yapılacak denetimlerde işverene yine 4 bin 815 TL ceza kesilecek. Yıllık iznin hiç kullandırılmaması durumunda da aynı yaptırım söz konusu.
Çalışma Süreleri ve Dinlenme Hakları
İşçilerin haftalık çalışma süresi en fazla 45 saat olarak uygulanıyor. Aksi kararlaştırılmadıkça bu sürenin haftanın çalışılan günlerine eşit şekilde dağıtılması gerekiyor. Tarafların anlaşmasıyla günlük çalışma süresi 11 saati aşmamak koşuluyla farklı bir dağılım yapılabilse de, iki aylık dönem içinde haftalık ortalamanın 45 saati geçmemesi şart.
Ara dinlenmeleri de çalışma süresine göre düzenleniyor. Dört saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika, dört saatten fazla ve 7,5 saate kadar olan işlerde 30 dakika, 7,5 saati aşan çalışmalarda ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmesi zorunlu. Gece çalışması yapan işçiler 20.00 ile 06.00 saatleri arasında 7,5 saatten fazla çalıştırılamıyor.
Bu hükümlere aykırı davranan işverenlere 2026 yılında her bir ihlal için 26 bin 620 TL idari para cezası uygulanacak.
Çocuk İşçi ve Kadın İşçilerin Korunması
On beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasak. Ancak 14 yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretimi tamamlamış çocuklar, eğitimlerine ve gelişimlerine zarar vermeyecek hafif işlerde çalıştırılabiliyor. Sanayi işlerinde ise 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalışması yasaklanmış durumda.
Öte yandan, kadın işçiler doğumdan önce ve sonra sekizer haftalık süre boyunca çalıştırılamıyor. Doğum izni sonrası işçinin talebi halinde altı aya kadar ücretsiz izin verilmesi gerekiyor. Bu düzenlemelere aykırılık da çalışma süresi ihlalleri kapsamında değerlendirilerek 26 bin 620 TL ceza ile karşılık buluyor.
