Tarihçiler tarafından yüzyıllar boyunca “uydurma bir figür” olarak kabul edilen Roma İmparatoru Sponsian, sonunda tarih sahnesinde hak ettiği yeri aldı. Bilim insanları, Romanya’nın Transilvanya bölgesinde bulunan antik altın sikkelerin, Sponsian’ın gerçekten yaşamış bir hükümdar olduğunu kanıtladığını duyurdu.
Gizemli Sikkelerin Uzun Yolculuğu
Sponsian’ın adını taşıyan dört altın sikke, ilk kez 18. yüzyılın başlarında bugünkü Romanya topraklarında gün yüzüne çıkarıldı. Ancak dönemin uzmanları, bu paraların alışılmış Roma sikkelerinden farklı işçiliğe sahip olmasını gerekçe göstererek “sahte” olduklarını ilan etti. Bu kararla birlikte sikkeler, müze arşivlerinde üç yüzyıl boyunca unutuldu. Tarihçiler Sponsian’ı “hayal ürünü bir imparator” olarak değerlendirirken, Roma İmparatorluğu kronolojisinde adı silinmiş bir dönem yaşandı.
Üç Yüzyıl Sonra Gelen Bilimsel Dönüm Noktası
Yıllar sonra University College London bünyesinde görev yapan Prof. Dr. Paul Pearson liderliğindeki araştırma ekibi, bu gizemli sikkeleri yeniden mercek altına aldı.
Modern mikroskopi teknikleriyle yapılan incelemelerde, sikkelerin yüzeyinde insan eliyle oluşmuş çizikler, aşınma izleri ve toprak kalıntıları tespit edildi.
Bu bulgular, sikkelerin yalnızca müzelerde saklanan sahte objeler değil, gerçek para birimleri gibi dolaşımda kullanıldığını gösterdi.
Prof. Pearson, araştırma sonuçlarını şöyle değerlendirdi:
“Yüzyıllardır sahte sayılan bir figürün aslında tarih sahnesinde yer almış bir lider olduğunu görüyoruz. Sponsian, artık Roma İmparatorluğu kronolojisinde meşru bir isimdir.”
Kaos Döneminde Yükselen Bir Lider
Uzmanlara göre Sponsian, 3. yüzyılın ortalarında, Roma İmparatorluğu’nun iç savaşlar ve istilalarla sarsıldığı dönemde Dacia eyaletinde (bugünkü Romanya) iktidarı eline aldı. Merkezi Roma yönetimiyle bağlantısı kopan bu bölge, o yıllarda bağımsız bir askeri yönetim altında varlığını sürdürüyordu. Sponsian’ın bu süreçte, meşruiyetini göstermek için kendi adına altın para bastırdığı düşünülüyor.
Transilvanya’dan Yükselen Tarih
Bugün Romanya’nın kalbinde yer alan Transilvanya bölgesinde yürütülen arkeolojik çalışmalar, Sponsian efsanesinin gerçekliğini destekliyor. Bilim insanlarına göre bu bulgu, yalnızca bir imparatorun kimliğini değil, aynı zamanda Roma İmparatorluğu’nun kriz dönemlerinde yerel yönetimlerin nasıl ortaya çıktığını da yeniden anlamamızı sağladı.
Sponsian’ın adını taşıyan bu sikkeler, artık birer arkeolojik kalıntıdan öte, Roma tarihinin yeniden yazılmasına vesile olacak belgeler olarak kabul ediliyor.
