Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği emtia fiyat artışları, ABD’li otomotiv devlerinin maliyetlerini bu yıl 5 milyar dolara kadar yükseltebilir. Sektör, artan baskıyı fiyat artışı ve maliyet kısıntılarıyla dengelemeye hazırlanıyor.
Otomotiv Devlerinin Uyarıları Neler?
ABD’li otomotiv devleri, Orta Doğu’daki savaşın alüminyumdan plastiğe ve boyaya kadar uzanan tedarik zincirlerini zorlamasıyla birlikte artan emtia fiyatlarının bu yıl sektöre maliyetinin 5 milyar dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu. Detroit’in “Büyük Üçlüsü” olarak bilinen General Motors, Ford ve Stellantis, ilk çeyrek bilançolarını açıklarken emtia enflasyonuna dikkat çekti.
Şirketler, artan maliyetleri daha sıkı gider yönetimiyle dengelemeyi planladıklarını bildirdi. Analistlere göre, çatışmanın altı aydan uzun sürmesi halinde düşük kâr marjları nedeniyle otomobil üreticileri indirimleri azaltmak ve fiyat artırmak zorunda kalabilir.
Maliyet Artışlarının Etkileri Neler Olacak?
General Motors CEO’su Mary Barra, İran’daki savaşın maliyetleri artırdığını ve süresine dair belirsizliğin sürdüğünü belirterek, yükselen petrol ve emtia fiyatlarını dengelemek için diğer harcama kalemlerinde kesintiye gittiklerini söyledi. Cadillac markasının da sahibi olan GM, lojistik giderler ve DRAM bellek çiplerindeki fiyat artışlarını da kapsayan emtia enflasyonunun, bu yıl düzeltilmiş faaliyet kârını 2 milyar dolara kadar azaltabileceğini öngörüyor.
Ford ise tedarik zinciri maliyetlerinin 2 milyar dolara ulaşabileceği uyarısında bulunurken, bunun yıllık bazda 1 milyar dolarlık artışa işaret ettiğini açıkladı. Fiat, Peugeot ve Chrysler markalarını bünyesinde barındıran Stellantis ise ilk çeyrekte fiyat artışlarına karşı büyük ölçüde koruma sağladığını, ancak etkinin 2026’da yaklaşık 1 milyar Euro'ya ulaşabileceğini öngördüğünü bildirdi.
Tedarik Zincirlerinde Yaşanan Krizler
Donald Trump döneminde İran’la yaşanan gerilimin Hürmüz Boğazı üzerinden küresel sevkiyatı aksatması, tedarik zincirlerinde baskıyı artırdı. Ancak üreticiler, sabit fiyatlı tedarik anlaşmaları sayesinde kısa vadede bu etkinin bir kısmından korunabildi. Bununla birlikte, çatışmanın birkaç ay daha sürmesi halinde tedarikçilerin yeni fiyat talepleriyle gelmesi ve bunun yaklaşık altı ay içinde maliyetlere yansıması bekleniyor.
Danışmanlık şirketi Boston Consulting Group ortağı Albert Waas, mevcut durumun artık geçici bir aksaklık olarak görülemeyeceğini belirterek, maliyet baskısının kalıcı hale gelme riskine dikkat çekti. Sektörde en büyük baskı kalemlerinden biri alüminyum oldu. London Metal Exchange verilerine göre, savaşın başlamasından bu yana alüminyum fiyatları yüzde 16’ya kadar yükseldi.
Artan Maliyetlerin Tüketici Üzerindeki Etkisi Ne Olacak?
Araç gövdesinden motor ve kapılara kadar geniş kullanım alanı bulunan bu metaldeki artışın, araç başına maliyeti 500 ila 1.500 dolar artırabileceği hesaplanıyor. Danışmanlık şirketi AlixPartners ortağı Gerrit Reepmeyer, fiyat artışlarının kalıcı olması ve korunma mekanizmalarının devreye alınmaması halinde maliyetlerin hızla yükselebileceğini ifade etti. Ford CFO’su Sherry House ise küresel arz sıkıntılarının İran’daki gerilimden önce de başladığını belirtti.
Şirket, tedarikçisi Novelis tesislerinde çıkan yangınlar nedeniyle F-Serisi pikap üretiminde ciddi aksaklıklar yaşamıştı. Bu nedenle yurtdışından alüminyum tedarik etmek zorunda kalan Ford’un maliyetleri 1 milyar dolar arttı. Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve plastik üretiminde kullanılan nafta arzındaki sıkıntılar da araç iç trimlerinden kaplamalara ve lastiklere kadar birçok bileşende maliyet baskısı yaratıyor.
Mercedes-Benz finans direktörü Harald Wilhelm, yılın geri kalanında hammadde maliyetlerinin beklenenden daha fazla artacağını öngördüklerini söyledi. Çatışmanın uzaması halinde bazı emtialarda arz darboğazlarının da gündeme gelebileceğini belirtti. Öte yandan, bellek çipi üreticilerinin yapay zekâ veri merkezlerine yönelmesi, otomotiv sektöründe kullanılan DRAM çiplerinin maliyetini artırıyor.
Artan maliyetlerin tüketiciye ne ölçüde yansıtılacağı ise sektörün önündeki en kritik karar başlıklarından biri. Uzmanlara göre fiyat artışına ilk giden şirketler satış kaybı riskiyle karşılaşabilir. Ancak tüm üreticilerin benzer adımlar atması halinde pazar paylarının korunabileceği değerlendiriliyor. Pandemi sonrası zaten yüksek seyreden araç fiyatları ise şirketlerin zam yapma alanını sınırlayan önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
