Her yıl 24 Eylül Dünya Kalp Günü, kalp ve damar hastalıkları konusunda farkındalık yaratmak, toplumda önlem ve bilinç geliştirmek amacıyla kutlanıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, kalp ve damar hastalıkları, her yıl dünya genelinde yaklaşık 18 milyon kişinin ölümüne neden oluyor. Türkiye’de de kalp-damar rahatsızlıkları, başta koroner arter hastalıkları ve kalp yetmezliği olmak üzere, en yaygın sağlık sorunları arasında yer alıyor.
Uzmanlar, sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli kontrollerle bu hastalıkların büyük ölçüde önlenebileceğini vurguluyor. Özellikle beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve sigara kullanımının kalp sağlığı üzerinde doğrudan etkisi bulunuyor.
Kalp hastalıkları nelerdir?
Kalp hastalıkları, genellikle yaşam tarzı ve genetik faktörlerle bağlantılı olarak gelişiyor. En sık görülen kalp ve damar hastalıkları şunlar:
Koroner arter hastalığı: Kalbi besleyen damarların daralması veya tıkanması sonucu gelişir, kalp krizine yol açabilir.
Kalp yetmezliği: Kalbin vücuda yeterince kan pompalayamaması durumudur.
Kalp ritim bozuklukları (aritmi): Kalp atışının düzensizleşmesi, hızlı veya yavaşlamasıdır.
Kalp kapak hastalıkları: Kapaklarda daralma veya yetmezlik olmasıdır.
Hipertansiyon: Yüksek tansiyon, kalp ve damar sağlığını ciddi şekilde tehdit eder.
Bu hastalıklar genellikle yüksek tansiyon, diyabet, obezite, sigara kullanımı, sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşam gibi risk faktörleriyle tetikleniyor.
Kalp hastalıklarının tedavi yöntemleri
Kalp hastalıklarının tedavisinde erken teşhis büyük önem taşıyor. Tedavi yöntemi, hastalığın türüne ve şiddetine göre değişiyor:
İlaç tedavisi: Kan sulandırıcılar, ritim düzenleyiciler, tansiyon ve kolesterol ilaçları sık kullanılan yöntemler arasında yer alıyor.
Girişimsel işlemler: Anjiyoplasti ve stent uygulamalarıyla tıkanmış damarlar açılabiliyor.
Cerrahi müdahaleler: Bypass, kalp kapak onarımı veya değiştirilmesi gibi yöntemler uygulanabiliyor.
Yaşam tarzı değişiklikleri: Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, sigarayı bırakma, tuz ve yağ tüketimini azaltma gibi önlemler tedaviyi destekliyor.
İnme ve kalp bağlantısı
Kalp hastalıklarıyla bağlantılı olarak sık görülen sağlık sorunlarından biri de inme. İnme, beyine giden damarlardaki tıkanıklık (iskemik inme) veya kanama (hemorajik inme) sonucu meydana geliyor.
İskemik inme: Beyindeki damar tıkanıklığı sonucu gelişir. İlk saatlerde uygulanan pıhtı çözücü ilaçlar, felç riskini azaltmak için kritik öneme sahiptir.
Hemorajik inme: Beyin kanaması durumunda cerrahi müdahale gerekebilir. İlaç tedavisi genellikle kanamayı kontrol altına almak için kullanılır.
Uzmanlar, inme belirtileri fark edildiğinde vakit kaybetmeden acil servise başvurulması gerektiğini belirtiyor. Başlıca belirtiler arasında ani konuşma bozukluğu, tek taraflı güçsüzlük, yüz asimetrisi, ani baş dönmesi ve görme kaybı yer alıyor.
İNMENİN İLACI VAR MI?
Uzmanlar, inmenin tamamen iyileştirici bir ilacı henüz olmadığını belirtiyor. Ancak erken müdahale hayat kurtarıyor. İskemik inmede ilk 3–4,5 saat içinde uygulanan pıhtı çözücü ilaçlar, tıkalı damarı açarak beyin hücrelerinin ölmesini önleyebiliyor. Ayrıca kan sulandırıcı ve antikoagülan ilaçlar, tekrar inme riskini azaltıyor. Bazı durumlarda cerrahi müdahale veya damar açma işlemleri de uygulanabiliyor. Uzmanlar, inme belirtileri fark edildiğinde vakit kaybetmeden acil servise başvurmanın hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Kalbinizi korumak için günlük yaşam önerileri
Dünya Kalp Federasyonu ve kardiyoloji uzmanları, kalp sağlığını korumak için şu adımların önemine dikkat çekiyor:
Tansiyon ve kolesterol seviyelerini düzenli ölçtürmek.
Sağlıklı ve dengeli beslenmek; tuz ve doymuş yağ tüketimini sınırlamak.
Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz yapmak.
Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmak.
Düzenli sağlık kontrollerini aksatmamak.
Stres yönetimi ve yeterli uykuya önem vermek.
Geleceğe dair farkındalık
Kalp ve damar hastalıkları, tedavi edilebilir olmasına rağmen erken teşhis edilmezse ciddi komplikasyonlara yol açabiliyor. Uzmanlar, Dünya Kalp Günü vesilesiyle toplumun tüm kesimlerini sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemeye, düzenli kontrollerini yaptırmaya ve kalp dostu beslenme ile yaşam tarzı değişikliklerini uygulamaya davet ediyor.
Bu yılki Dünya Kalp Günü’nün teması ise “Kalbinizi Koruyun, Hayatınızı Uzatın” olarak belirlendi. Kalp sağlığı için farkındalık yaratmak, erken teşhis ve tedavi ile kalp hastalıklarından kaynaklı ölümlerin önlenmesine yardımcı oluyor.24 Eylül Dünya Kalp Günü’nde uzmanlar uyarıyor: Kalp ve damar hastalıkları dünyada en fazla ölüme neden oluyor. Erken teşhis, ilaç ve cerrahi tedaviler ile sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla riskler büyük ölçüde azaltılabiliyor. İnme ve kalp hastalıklarına karşı dikkatli olmak hayat kurtarıyor.
