Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Gamze Karababa, kadınlarda doğurganlığı etkileyen çeşitli faktörler hakkında önemli bilgiler paylaştı. Yaş ve genetik özelliklerin yanı sıra, günlük yaşam alışkanlıklarının da doğurganlık üzerinde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Dr. Karababa, gebelik planını ertelemekten sigara kullanımına, kilo kontrolünden düzensiz jinekolojik kontrollere kadar altı kritik noktayı vurguladı.
Yaş ve Genetik Faktörlerin Etkisi Nedir?
Kadınlarda infertiliteyi etkileyen faktörler arasında yaş ve genetik özelliklerin yanı sıra yaşam tarzı alışkanlıkları da önemli bir yer tutmaktadır. Dr. Karababa, gebelik planlayan kadınların dikkat etmesi gereken noktaları anlattı. Hürriyet'in haberine göre, kadınların belirli bir yumurta rezerviyle dünyaya geldiğini belirten Karababa, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının azaldığını hem de kromozomal bozukluk görülme ihtimalinin arttığını ifade etti.
Üreme kapasitesindeki azalmanın özellikle 35 yaşından sonra belirginleştiğine dikkat çeken Karababa, 40 yaş sonrasında bu düşüşün daha hızlı hale gelebileceğini söyledi.
Gebelik Planını Ertelemek Neden Sorun Oluşturuyor?
Eğitim, kariyer ve sosyal yaşam gibi nedenlerle annelik yaşının ileri taşınabildiğini belirten Karababa, kadın üreme sistemi açısından yaş faktörünün göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. Yaş ilerledikçe doğal yolla gebelik ihtimalinin azalabildiğini aktaran Karababa, aynı zamanda düşük ve embriyolarda kromozomal anomalilerin görülme riskinin de artabildiğine dikkat çekti.
Uzun süre gebelik planlanmıyorsa, kadının yaşı ve tıbbi özellikleri doğrultusunda üreme potansiyelinin değerlendirilmesinin yararlı olabileceğini belirten Karababa, uygun hastalarda üreme sağlığının korunmasına yönelik seçeneklerin uzman hekimle görüşülebileceğini ifade etti.
Sigara ve Diğer Nikotin Ürünlerinin Etkileri
Sigaranın kadın üreme sağlığını farklı mekanizmalarla olumsuz etkileyebildiğini belirten Karababa, sigara dumanındaki toksik maddelerin yumurtalık dokusuna zarar verebildiğini ve yumurta kaybını hızlandırabildiğini söyledi. Sigara kullanımının hamileliğin oluşması için geçen süreyi de uzatabildiğini belirten Karababa, elektronik sigaraların da üreme sağlığı açısından güvenli bir alternatif olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Gebelik planlayan kadınların sigara ve diğer nikotin ürünlerini bırakmasının, mümkün olduğunca pasif sigara maruziyetinden de uzak durmasının önem taşıdığı belirtilmiştir.
Kilo Kontrolünün Önemi Nedir?
Vücut ağırlığının hormonal sistem ve yumurtlama düzeniyle yakından ilişkili olduğunu belirten Karababa, hem fazla kilonun hem de aşırı düşük vücut ağırlığının üreme sağlığını etkileyebileceğine dikkat çekti. Obezitenin insülin direnci, hormonal düzensizlikler ve yumurtlama problemleriyle ilişkili olabildiğini ifade eden Karababa, özellikle polikistik over sendromu bulunan kadınlarda fazla kilonun mevcut hormonal ve metabolik sorunları belirginleştirebildiğini söyledi.
Öte yandan ciddi kalori kısıtlaması ve aşırı egzersizin de adet düzensizliklerine, hatta bazı kadınlarda yumurtlamanın durmasına yol açabileceğini belirten Karababa, hedefin hızlı kilo vermek değil, sağlıklı ve sürdürülebilir bir vücut ağırlığına ulaşmak olması gerektiğini kaydetti.
Alkol Tüketiminin Üreme Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Sık ve yüksek miktarda alkol tüketiminin kadınlarda üreme sağlığını olumsuz etkileyebildiğini belirten Karababa, özellikle yüksek miktarda alkol tüketiminin hormonal denge ve yumurtlama düzeni üzerinde etkili olabileceğini ifade etti. Gebelik planlayan kadınların alkol tüketimini mümkün olduğunca sınırlandırması gerektiğini belirten Karababa, gebelik oluştuğunda ise alkol kullanılmaması gerektiğini söyledi.
Hareketsiz Yaşam ve Sağlıksız Beslenmenin Sonuçları
Üreme sağlığını tek başına artıran mucizevi bir besin ya da özel bir “doğurganlık diyeti” bulunmadığını belirten Karababa, uzun süreli sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşamın kilo artışı, insülin direnci ve metabolik bozukluklar üzerinden hormonal sistem ile yumurtlamayı olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Bunun yanında aşırı egzersizin de her zaman daha sağlıklı olmadığına dikkat çeken Karababa, yetersiz enerji alımıyla birlikte yoğun fiziksel aktivitenin bazı kadınlarda adet düzensizliklerine ve yumurtlamanın baskılanmasına neden olabileceğini söyledi.
Sebze, meyve, tam tahıllar, kaliteli protein kaynakları ve sağlıklı yağlardan oluşan dengeli bir beslenme modelinin tercih edilmesini öneren Karababa, aşırı işlenmiş ve yüksek şeker içeren gıdaların sınırlandırılması gerektiğini belirtti.
Jinekolojik Kontrollerin Önemi Nedir?
Jinekolojik kontrollerin yalnızca bir şikayet ortaya çıktığında yapılması gerektiği düşüncesinin de önemli bir hata olduğunu belirten Karababa, bazı üreme sağlığı sorunlarının her zaman belirgin şikayetlere yol açmayabileceğini söyledi. Yumurtlama bozuklukları, endometriozis, rahim ve yumurtalıklarla ilişkili bazı hastalıkların yanı sıra geçirilmiş pelvik enfeksiyonlar veya yumurtalık ameliyatlarının da değerlendirilmesi gereken durumlar arasında yer aldığını belirtti.
Özellikle adet düzensizliği, uzun süren adet gecikmeleri, şiddetli adet ağrısı veya ara kanama gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Karababa, bu tür durumlarda hekime başvurulmasının önem taşıdığını ifade etti.
