Soğuk havaların ülke genelinde etkili olmaya başlamasıyla birlikte soğuk algınlığı ve grip vakalarında artış gözlemleniyor. Özellikle yaşlılar, küçük çocuklar ve kronik hastalığı olan bireyler, soğuk havalar nedeniyle daha kolay hastalanıyor. Toplum içinde dolaşan hastalıklı bireyler, virüsü diğer insanlara da bulaştırabiliyor. Doktorlar, kış aylarında grip aşısı yaptırılması çağrısında bulunuyor.
Grip Aşısı Nedir?
Grip aşısı, influenza virüsüne karşı koruma sağlayan bir tıbbi uygulamadır. Virüs, damlacık yoluyla bulaşır ve vücuda girdikten sonraki 2-3 gün içinde belirtiler başlar. Yaygın belirtiler arasında ateş, titreme, kuru öksürük, boğaz ve baş ağrısı ile burun akıntısı yer alır.
Özellikle bağışıklık sistemi zayıf kişilerde grip, ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Grip aşısı, hem bireyleri hastalıktan korur hem de toplumda hastalığın yayılmasını önler.
Grip Aşısı Ne Zaman Yapılmalı?
Grip salgını genellikle Eylül-Ekim aylarında başlar, Aralık-Ocak döneminde artış gösterir ve Nisan-Mayıs ayına kadar devam eder. İnfluenza virüsünün her yıl yapısının değişmesi nedeniyle, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) yıllık aşı önerileri sunar.
Her yıl güncellenen grip aşıları, mevsimsel gribe karşı etkin koruma sağlar. Risk grubundaki kişilerin Eylül-Ekim aylarından itibaren aşılanması önerilir; aşılama yapılmamışsa Mart ayı sonuna kadar aşı yaptırılabilir. Aşının koruyuculuğu yaklaşık 6-8 ay sürer.
Kimler Grip Aşısı Yaptırmalı?
Grip, her yaş grubunu etkileyebilir; ancak bazı bireyler enfeksiyona karşı daha savunmasızdır. 2025 yılı için geliştirilmiş grip aşıları, risk gruplarını daha etkin korumayı hedefliyor.
65 Yaş ve Üzeri Yetişkinler
Bağışıklık sistemi yaşla birlikte zayıflar
Komplikasyon riski (zatürre, sepsis) artar
Huzurevi gibi toplu yaşam alanlarındaki yaşlılar yüksek risk altındadır
Kronik Hastalığı Olanlar
Diyabet, KOAH, astım, kalp yetmezliği gibi hastalıkları olanlar
Grip, bu bireyler için hayati risk taşır
Aşı, hastaneye yatış oranlarını %60’a kadar azaltabilir
Gebeler ve Emziren Anneler
Bağışıklık sistemindeki değişiklikler grip riskini artırır
Anne aşılandığında, doğmamış bebek de korunur
6 aydan küçük bebekler aşılanamadığı için annenin korunması kritik öneme sahiptir
6 Ay – 5 Yaş Arası Çocuklar
Grip bu yaş grubunda daha ağır seyreder
Kulak enfeksiyonu ve bronşiolit gibi komplikasyonları önleyebilir
Sağlık Çalışanları
Hastalarla doğrudan temas halinde olanlar hem enfekte olma hem de bulaştırma riski taşır
Aşı, hem kendilerini hem de hastalarını korur
Grip Aşısının Yan Etkileri neler?
Grip aşısının yaygın yan etkileri arasında aşının yapıldığı yerde ağrı, kızarıklık ve/veya şişlik, baş ağrısı (düşük dereceli), ateş, mide bulantısı, kas ağrıları ve yorgunluk yer alır. Aşının erişkinlerde görülen en sık yan etkisi enjeksiyon yerinde ağrı ve hassasiyet olup %10-20 oranında ortaya çıkar ve genellikle iki gün içinde kaybolur. Grip aşısının ciddi yan etki sıklığı diğer aşılardan farksızdır.
Ülkemizde kullanılan aşı inaktive (ölü) aşı olduğundan aşıya bağlı grip gelişmesi mümkün değildir. Aşı felç yapmaz, kısırlığa neden olmaz, gebelerde de güvenle yapılabilmektedir.
Kaynak: Bayındır Sağlık Grubu, Medicana Park Sağlık Grubu, Aritmi Sağlık Grubu
