Yeni bir araştırma, hafta sonu 1 saat 27 dakika fazla uyumanın yüksek tansiyon riskini azaltabileceğini ortaya koymuştur. Ancak uzmanlar, aşırı telafi uykusunun ters etkiler yaratabileceği konusunda uyarılarda bulunmaktadır.
Hafta Sonu Uykusunun Yüksek Tansiyon Üzerindeki Etkisi Nedir?
Araştırmalara göre, hafta içi kaybedilen uykunun hafta sonunda bir ila iki saatlik ek uykuyla telafi edilmesi, yüksek tansiyon görülme olasılığının azalmasıyla ilişkilidir. Araştırmacılar, en fazla faydanın yaklaşık 1 saat 27 dakika fazladan uyuyan bireylerde görüldüğünü belirtmektedir.
Dünya genelinde 1,3 milyardan fazla kişinin hipertansiyonla yaşadığı tahmin edilmektedir. Yüksek tansiyon, kalp krizi, felç, böbrek hastalıkları ve erken ölüm riskini önemli ölçüde artırmaktadır.
Almanya'da Sunulan Araştırma ve Bulgular
Bu araştırma, Almanya'nın Münih kentinde düzenlenen Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin yıllık kongresinde sunulmuştur. Çalışmanın yazarı, Seul'deki Kore Üniversitesi'nden Dr. Nawon Lee, yetersiz uykunun vücut üzerinde fazladan stres yarattığını ifade ederek, kalp ve kan damarlarının daha fazla çalışmasına neden olduğunu ve kan basıncını yükseltebileceğini vurgulamıştır.
Lee, hafta sonu biraz daha fazla uyumanın vücudun toparlanmasını sağlayabileceğini ve bu stresin bir bölümünü azaltabileceğini belirtmiştir. Ayrıca, insanların hafta sonu biraz daha uzun uyudukları için kendilerini tembel ya da suçlu hissetmemeleri gerektiğini ifade etmiştir.
Araştırmanın Metodolojisi ve Sonuçları
Araştırmada Güney Kore'de yaklaşık 40 bin yetişkin yedi yıl boyunca takip edilmiştir. Hafta sonu telafi uykusu, kişilerin hafta sonu uyku süresiyle hafta içi uyku süresi arasındaki fark üzerinden hesaplanmıştır. Sonuçlara göre, hafta sonu daha fazla uyumak, genel olarak hipertansiyon görülme olasılığında yüzde 6'lık bir azalma ile ilişkilendirilmiştir.
Fiziksel olarak hareketsiz kabul edilen kişilerde ise bu oran yüzde 6,9'a çıkmaktadır. Araştırmacılar, en ideal telafi uykusu süresinin 1 saat 27 dakika olduğunu belirlemişlerdir. Hafta sonları bu kadar fazla uyuyan bireylerde yüksek tansiyon görülme olasılığı yüzde 9 daha düşük bulunmuştur.
Uzmanların Uyarıları ve Önerileri
Yeterince uyumamanın, kan basıncının gece saatlerinde normal şekilde düşmesini engellediği bilinmektedir. Bu durum, zaman içinde hipertansiyon gelişme riskini artırabilmektedir. Ancak araştırmacılar, hafta sonu ne kadar fazla uyunursa o kadar iyi olduğu sonucunun çıkarılmaması gerektiğini vurgulamaktadır.
Çalışmada, hafta sonları normalden dört saatten fazla uyuyan bireylerde hipertansiyon riskinin yükseldiği gözlemlenmiştir. Lee, hafta içi uyku yoksunluğu yaşayan kişilerde, eksik uykunun telafi edilmesinin sağladığı faydanın düzensiz uyku programının potansiyel zararından daha büyük olabileceğini belirtmiştir. Ancak telafi uykusunun aşırıya kaçması halinde uyku düzenindeki düzensizlik ve vücudun sirkadiyen ritmindeki bozulmanın artabileceği ifade edilmiştir.
Lee, düzenli yatış ve kalkış saatlerinin sağlık açısından hâlâ önemli olduğunu vurgulayarak, makul miktarda telafi uykusunun faydalı olabileceğini ve insanların bunun için kendilerini kötü hissetmelerine gerek olmadığını belirtmiştir. Araştırmaya katılmayan İngiliz Kalp Vakfı Klinik Direktörü ve kardiyolog Dr. Sonya Babu-Narayan, iş, aile ve sosyal yaşam nedeniyle birçok kişinin hafta içinde yeterince uyuyamadığını ifade etmiştir. Babu-Narayan, araştırmanın fiziksel aktivitenin ihmal edilebileceği anlamına gelmediğini vurgularken, hafta sonu biraz geç kalktığımız için kendimizi suçlu hissetmemize gerek olmayabileceğini söylemiştir.
