Ulusal Kanser Enstitüsü Dergisi’nde (JNCI) yayımlanan çalışmaya göre, Mass General Brigham bünyesindeki araştırmacılar tarafından geliştirilen HPV-DeepSeek adlı test, insan papilloma virüsü (HPV) ile ilişkili baş ve boyun kanserlerini belirtiler ortaya çıkmadan 10 yıl önce tespit edebiliyor.
Araştırma ekibi, bu bulgunun erken teşhis ve daha az agresif tedavi yöntemlerinin önünü açabileceğini vurguladı. HPV’nin ABD’de baş ve boyun kanserlerinin yaklaşık %70’inden sorumlu olduğu biliniyor. Ancak bu kanser türleri için henüz yerleşik bir tarama yöntemi bulunmuyor.
'İLK KEZ BU KADAR ERKEN TESPİT MÜMKÜN'
Çalışmanın başyazarı, elde ettikleri sonuçların önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Çalışmamız, asemptomatik bireylerde HPV ile ilişkili kanserleri, teşhisten yıllar önce doğru biçimde tespit edebildiğimizi ilk kez gösteriyor.
Hastalar belirtilerle kliniklerimize geldiklerinde, genellikle ömür boyu sürecek yan etkilere yol açan ağır tedavilere ihtiyaç duyuyorlar.
HPV-DeepSeek gibi testler, bu kanserleri en erken evrelerinde saptayarak hastaların yaşam kalitesini ve tedavi sonuçlarını ciddi biçimde iyileştirebilir.”
HPV-DEEPSEEK NASIL ÇALIŞIYOR?
HPV-DeepSeek, tümörlerden kana karışan küçük HPV DNA parçacıklarını tespit etmek için tüm genom dizilimi (whole genome sequencing) yöntemini kullanıyor. Önceki çalışmalar, testin hastanın ilk klinik başvurusunda kanseri teşhis etmede %99 özgüllük ve %99 duyarlılık oranına ulaştığını göstermişti. Yeni araştırmada, testin erken tanı potansiyeli incelendi.
Bilim insanları, Mass General Brigham Biyobankası’ndan alınan 56 örneği inceledi. Bunların 28’i ilerleyen yıllarda HPV ile ilişkili baş ve boyun kanseri geliştiren, diğer 28’i ise sağlıklı bireylere aitti. HPV-DeepSeek testi, daha sonra kansere yakalanan 28 kişiden 22’sinin kan örneklerinde HPV tümör DNA’sını başarıyla tespit etti; kontrol grubundaki tüm örnekler ise negatif çıktı.
En erken pozitif sonuç, teşhisten 7,8 yıl önce alınan bir kan örneğinde gözlendi. Makine öğrenimiyle geliştirilen model sayesinde, test 28 kanser vakasından 27’sini teşhisten 10 yıl öncesine kadar doğru biçimde tespit edebildi.
ERKEN TEŞHİS YENİ BİR DÖNEMİN HABERCİSİ
Araştırmacılar, bu bulguların Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından finanse edilen ikinci bir kör çalışmada doğrulandığını belirtti. Yeni testin yaygın olarak uygulanması durumunda, HPV ile ilişkili baş ve boyun kanserlerinde erken teşhis oranlarının artacağı, tedavi süreçlerinin hafifleyeceği ve hayatta kalma oranlarının yükselmesi bekleniyor.
