Dünya genelinde milyonlarca insan, özellikle de yaşlılar ve diyabet hastaları, aylarca hatta yıllarca kapanmayan yaralarla mücadele ediyor. Singapur'daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi (NTU) tarafından yürütülen yeni bir araştırma, bu yaraların neden iyileşmediğine dair ezber bozan bir gerçeği ortaya çıkardı. Bugüne kadar sadece enfeksiyonun iyileşmeyi yavaşlattığı biliniyordu; ancak yeni çalışma, "Enterococcus faecalis" adlı yaygın bir bakterinin yara bölgesindeki cilt hücrelerini bilerek ve isteyerek "durdurduğunu" kanıtladı. Bakteriler sadece orada yaşamakla kalmıyor, aynı zamanda yarayı iyileştirecek olan hücrelerin hareket etmesini engelliyor.
Yarayı Kapatan Hücreleri Felç Ediyorlar: Bakterilerin Gizli Silahı Deşifre Edildi
Araştırmanın en çarpıcı kısmı, bakterilerin cilt hücrelerine nasıl diz çöktürdüğünün bulunması oldu. Bakteriler, metabolizmalarının bir yan ürünü olan hidrojen peroksit salgılayarak yara çevresindeki sağlam cilt hücrelerini yoğun bir strese sokuyor. Bu stres altına giren hücreler, kendilerini korumak için hayati fonksiyonlarını yavaşlatıyor ve adeta "felç" oluyor. Normalde yaranın olduğu bölgeye göç ederek orayı mühürlemesi gereken hücreler, bakterilerin bu kimyasal saldırısı yüzünden yerinden kıpırdayamıyor. Sonuç olarak, dışarıdan ne kadar müdahale edilirse edilsin yara bir türlü kapanmıyor.
Antibiyotik Şart Değil! İyileşmeyen Yaralara Antioksidan Formülü
Bilim dünyasını heyecanlandıran asıl haber ise çözümün antibiyotiklerde olmayabileceği. Bakterilerin ilaçlara karşı her geçen gün daha dirençli hale gelmesi tedaviyi zorlaştırırken, araştırmacılar yepyeni bir yol buldu: Antioksidanlar. Yapılan laboratuvar testlerinde, felç olan hücrelere antioksidan uygulandığında, hücrelerin üzerindeki baskının kalktığı ve hücrelerin tekrar hareket ederek yarayı hızla kapattığı görüldü. Bu yöntem, bakteriyi öldürmeye çalışmak yerine, onun salgıladığı zehirli gazı (oksidatif stres) etkisiz hale getirerek vücudun kendi kendini iyileştirmesine olanak sağlıyor.
Şeker Hastalarına Müjde: Uzuv Kaybını Engelleyecek Yeni Tedavi Yöntemi
Bu keşif, özellikle iyileşmeyen yaralar nedeniyle ayak veya bacak kesilmesi (amputasyon) riskiyle karşı karşıya olan şeker hastaları için hayati bir önem taşıyor. Uzmanlar, gelecekte antioksidan içeren özel yara bantları ve pansuman malzemelerinin üretileceğini belirtiyor. Antioksidanlar tıpta zaten güvenle kullanıldığı için, bu yeni tedavi yönteminin hastanelerde kullanılmaya başlanması, tamamen yeni bir ilacın geliştirilmesinden çok daha hızlı olacak. Uzmanlar, bir sonraki aşamada bu yöntemi doğrudan hastalar üzerinde denemek için klinik çalışmalara hazırlanıyor.
Kaynak: Science Daily, Nanyang Technological University
