Türkiye'den Avrupa'ya gönderilen biberlerde pestisit krizi büyüyor. Bulgaristan sınırında durdurulan ürünlerde, yıllar önce kullanımı yasaklanan bir tarım ilacına dört ayda üçüncü kez rastlandı. Bazı sevkiyatlarda yasal sınırın 52 katını aşan kalıntı tespit edilirken, geçtiğimiz gün üç ayrı biber partisi için alarm verildi. Gelişmeler, Avrupa'dan geri çevrilen ürünlerin akıbetini ve iç piyasadaki denetimlerin yeterliliğini de tartışmaya açtı.
Bulgaristan'da Tespit Edilen Yasaklı Tarım İlaçları Neler?
Avrupa Birliği'nin gıda güvenliği bildirimleri, Türk tarımında yıllardır tartışılan pestisit sorununu yeniden gündeme taşıdı. Bulgaristan, geçtiğimiz gün Türkiye'den gelen taze biberlerde, hem Türkiye'de hem de Avrupa'da kullanımı sonlandırılan klorpirifos-metil adlı tarım ilacını tespit etti. Aynı maddeye 22 Haziran ve 20 Ağustos tarihlerinde de rastlanmıştı.
Hazirandaki ölçümde kilogram başına 0,522 miligram kalıntı belirlendi. Avrupa Birliği'nin 0,01 miligramlık sınırı dikkate alındığında bu miktar, izin verilen düzeyin tam 52,2 katına karşılık geliyor. Ağustostaki ölçümde ise sınırın 10 katına ulaşıldı. Ekimdeki son tespitle birlikte yasaklı maddenin dört ayda üçüncü kez ortaya çıktığı belgelendi.
Son Gelişmeler ve İlgili Tarım İlaçları
12 Ekim tarihli bildirimlerde yalnızca tek bir tarım ilacı bulunmadı. Bir biber partisinde formetanat kalıntısı yasal sınırın 11,6 katına ulaştı. Başka bir partide ise acetamiprid ve malathion maddeleri birlikte tespit edildi. Avrupa'nın hızlı alarm kayıtlarında 2026.9016, 2026.9018 ve 2026.9021 numaralarıyla yer alan üç sevkiyatın da imha edildiği bilgisi bulunuyor.
Asıl dikkat çekici tablo ise son üç yılın verilerinde ortaya çıkıyor. RASFF bildirimlerini derleyen Fruit Risk veri tabanına göre, Türkiye menşeli biber ve acı biberlerde 2024'te 30, 2025'te 27 sınır reddi kaydedildi. 2026'nın henüz ilk dokuz buçuk ayında ise sayı 42'ye ulaştı. Böylece 2026'da, geçen yılın tamamından yüzde 56 daha fazla sınır reddi bildirimi yapıldı.
Yeni Tarım İlaçları Kontrol Sistemi ve Etkileri
Türkiye, tarım ilaçlarının kullanımını kontrol altına almak amacıyla 1 Temmuz 2026'da yeni bir döneme geçti. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın uygulamaya koyduğu B-Reçete sistemiyle belirlenen bitki koruma ürünlerinin kim tarafından, hangi alanda, ne miktarda kullanılacağının kayıt altına alınması hedeflendi. İlk aşamada beş aktif madde reçeteye bağlandı.
Ancak Avrupa sınırlarında yasaklı pestisit tespitlerinin devam etmesi, sistemin henüz istenen sonucu verip vermediği sorusunu gündeme taşıdı. Avrupa'daki tespitlerin ardından tüketici açısından en önemli soru ise iç piyasaya ilişkin. Avrupa Birliği'ne gönderilen biberler sınırda laboratuvar analizlerine tabi tutulurken, Türkiye'de pazarlarda ve marketlerde satılan ürünlerin ne kadarının pestisit yönünden incelendiği merak ediliyor.
Tespit edilen klorpirifos-metil, organofosfat grubunda yer alan bir tarım ilacı. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi EFSA'nın değerlendirmelerinde bu maddeyle ilgili gelişimsel sinir sistemi toksisitesi ve genetik materyale zarar verme olasılığına ilişkin ciddi endişeler bulunuyor. Özellikle anne karnındaki bebekler ile çocukların gelişimi açısından ortaya konulan bilimsel belirsizlikler, maddenin Avrupa'daki kullanım onayının yenilenmemesinde etkili oldu.
