Liverpool Üniversitesi araştırmacıları, İngiltere Biyobankası'nda (UK Biobank) kayıtlı, yaşları 40 ile 69 arasında değişen 350.000’den fazla katılımcının verilerini titizlikle inceledi. Araştırmada, "Mendel Rastgeleleştirmesi" adı verilen ileri bir genetik yöntem kullanılarak vücudun şekeri nasıl yönettiği ile demans arasındaki doğrudan bağ test edildi.
Çalışma; açlık kan şekeri, insülin seviyeleri ve özellikle yemekten iki saat sonra ölçülen glikoz seviyelerine odaklandı.
Kritik Eşik: Yemekten 2 Saat Sonrası
Araştırmanın en çarpıcı sonucu, "yemek sonrası hiperglisemi" olarak adlandırılan durumun Alzheimer üzerindeki etkisidir. Analizlere göre:
- Yemekten sonra kan şekeri seviyesi yüksek olan bireylerde Alzheimer riski, normal seviyelere sahip kişilere oranla %69 daha fazla.
- Şaşırtıcı olan ise; bu artan riskin beyin küçülmesi veya damar hasarı gibi bilinen fiziksel etkilerle açıklanamamasıdır. Bu durum, şekerin beyni henüz keşfedilmemiş gizli biyolojik yollarla etkilediğini gösteriyor.
'Sessizce İlerleyen Bir Süreç'
Çalışmanın baş yazarı Dr. Andrew Mason, bu bulgunun Alzheimer önleme stratejilerinde bir dönüm noktası olabileceğini vurguluyor. Mason, "Kan şekerinin sadece genel seviyesini değil, özellikle yemeklerden sonraki kontrolünü sağlamak, beyni korumak için hayati önem taşıyor" dedi.
Kıdemli yazar Dr. Vicky Garfield ise bu bağlantının diyabetli bireyler için yeni tedavi yaklaşımlarının önünü açabileceğini, ancak sonuçların farklı popülasyonlarda da doğrulanması gerektiğini belirtti.
Alzheimer Riskini Azaltmak İçin Ne Yapılmalı?
Araştırmacılar, yemek sonrası kan şekeri dalgalanmalarını önlemek için şu stratejilerin önemine dikkat çekiyor:
- Glisemik İndeksi Düşük Gıdalar: Kan şekerini hızla yükseltmeyen lifli gıdalar tercih edilmeli.
- Hareketli Yaşam: Yemek sonrası yapılan kısa yürüyüşlerin glikoz seviyesini dengelemedeki etkisi bilinmektedir.
- Düzenli Kontrol: Özellikle risk grubundaki bireylerin sadece açlık değil, tokluk şekerlerini de takip etmesi öneriliyor.
Kaynak: Liverpool Üniversitesi / ScienceDaily
