Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin (DHMİ) havacılıkta yeni bir dönemi başlatacak Serbest Rota Hava Sahası (Free Route Airspace-FRA) uygulamasının bu geceden itibaren Türk hava sahasında aktif hale getirileceğini açıkladı. Bakan, bu adımın Türk havacılık tarihinde kritik bir reform niteliği taşıdığını belirterek uygulamanın sağlayacağı ekonomik ve çevresel kazanımlara dikkat çekti.
Bakan Uraloğlu, açıklamasında, hava araçlarının klasik uçuş rotalarına bağlı kalmadan giriş ve çıkış noktaları arasında serbestçe uçuş planlayabileceğini, bunun da uçuş sürelerinde kısalma, yakıt tüketiminde tasarruf ve karbon salınımında azalma gibi önemli sonuçlar doğuracağını ifade etti. “Havacılıkta önemli bir reform niteliği taşıyan Serbest Rota Hava Sahası uygulaması, DHMİ’nin koordinasyonunda bu geceden itibaren ülkemiz hava sahasında kullanılmaya başlanacak” diyen Uraloğlu, sistemin Türkiye’nin hava sahası yönetiminde yeni bir aşamayı temsil ettiğini vurguladı.
FRA altyapısı 2019’dan bu yana hazırlanıyordu
Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin FRA’ya geçiş sürecine ilişkin teknik altyapının DHMİ tarafından 2019 yılında başlatıldığını hatırlatarak, bu süreçte hava sahası düzenlemeleri, trafik akış güvenliği, operasyonel yöntem geliştirme ve uluslararası standartlara uyum gibi birçok başlıkta çalışma yürütüldüğünü belirtti. “Uluslararası standart ve gerekliliklerle uyumlu usulleri olgunlaştırarak FRA için gerekli tüm süreçleri tamamladık” ifadesini kullanan Uraloğlu, sistemin hazır hale getirildiğini söyledi.
Bakan ayrıca, Eurocontrol ile yapılan anlaşma kapsamında Ocak-Mayıs 2022 döneminde yaklaşık 400 hava trafik kontrolörünün katılımıyla Eurocontrol İnovasyon Merkezi’nde gerçek zamanlı simülasyonlar gerçekleştirildiğini açıkladı. Testlerin önemine dikkat çeken Uraloğlu, “Bu süreç yeni düzenlemelerin güvenle uygulanmasını, kontrolörlerin sisteme adaptasyonunu, operasyonel güvenlik analizlerinin başarıyla tamamlanmasını sağladı” dedi.
İlk aşama bu gece FL305 seviyesinin üzerinde uygulanacak
Bakan Uraloğlu, FRA uygulamasının bu geceden itibaren DHMİ tarafından FL305 ve üzerindeki seviyelerde devreye alınacağını duyurdu. Uygulamanın zaman planlamasına ilişkin olarak şu bilgiyi paylaştı: “Sistem 2025-2026 kış döneminde gece saatlerinde yerel saat ile 23.00-05.00 arasında yürütülecek. 2026-2027 kış döneminden itibaren ise 24 saat esasına göre tam zamanlı hale getirmeyi hedefliyoruz.”
Uraloğlu, sistem sayesinde hava araçlarının daha kısa ve verimli rotaları tercih edebileceğini, bunun da uçuş sürelerinde azalma, yakıt tüketiminde düşüş, karbon salınımında gerileme ve çevresel etkinin minimize edilmesi gibi çok yönlü faydalar sağlayacağını kaydetti.
Uygulama daha düşük irtifalara indirilebilecek
Bakan, uygulamanın ilk aşamasından elde edilecek geri bildirimlerin ardından FL305 alt limitinin Avrupa’daki örneklere benzer biçimde daha aşağı seviyelere çekilebileceğini ifade etti. Bu noktada Hava Sahasının Esnek Kullanımı (FUA) çalışmalarının genişletilmesinin belirleyici olacağını belirterek şunları söyledi: “10 bin feet-FL285 aralığını kapsayacak şekilde düzenleme yapılabilmesi halinde, FRA’nın daha düşük irtifalarda uygulanmasının da önü açılacak. Türkiye iç hat uçuşlarında serbest rota kullanımının yaygınlaşması, havalimanları arası uçuşlarda daha uygun güzergahların oluşturulması, uçuş sürelerinin daha da kısalması ve yakıt tasarrufunun artması mümkün olacak.”
Bu kapsamlı geçiş sürecinin Türkiye’nin hava trafik yönetimi, çevresel sürdürülebilirlik, uçuş verimliliği ve havacılık rekabetçiliği açısından stratejik bir adım olduğu vurgulandı.
