Bitcoin fiyatının 70.000 doların altına gerileyerek son dönemin en düşük seviyesine inmesi, kripto dünyasını yeniden odak noktası haline getirdi. Dünyanın en değerli dijital para birimi, tarihindeki zirve ve diplerle sık sık haber konusu oluyor. Şubat başında yaşanan düşüş, fiyatları Donald Trump’ın ikinci kez ABD Başkanı olarak seçilmesinden önceki seviyelere geri taşıdı.
Ancak kripto piyasası, ETF’ler, blockchain ve stablecoin gibi terimlerle dolu olduğundan, konuya yeni başlayanlar için kafa karıştırıcı olabilir. Fakat kripto terimlerini anlamak düşündüğünüzden daha kolay. İşte bilmeniz gereken temel kavramlar.
Bitcoin Nedir ve Neden Önemli?
Bitcoin, merkezi finans kurumları tarafından kontrol edilmeyen bir dijital para birimidir. Bu özelliği, finansal özgürlük isteyen yatırımcılar arasında popüler olmasını sağlarken, fiyatının alıcı ve satıcıların davranışlarına bağlı olarak hızla değişmesine neden oluyor.
Donald Trump, Bitcoin’in geçmişte bir “dolandırıcılık” olduğunu söylemesine rağmen, ABD’yi “dünyanın kripto başkenti” yapma sözü verdi.
Bitcoin fiyatı Aralık 2024’te 100.000 doları, Temmuz 2025’te ise 120.000 doları gördü. Ancak 5 Şubat 2026’da 70.000 doların altına gerileyerek 67.000 dolara kadar düştü ve Trump’ın seçiminden bu yana kazandığı tüm değeri sildi.
Blockchain: Kriptonun Temeli
Blockchain, tüm kripto para işlemlerinin kaydedildiği dijital bir defterdir. İşlemler bloklar halinde organize edilir ve birbirine zincir gibi bağlanır.
Her işlem, dünya genelinde bilgisayarlar kullanan gönüllüler tarafından doğrulanır. İlk doğrulayan kişi Bitcoin ile ödüllendirilir. Bu işlem “madencilik” olarak bilinir ve enerji yoğunluğu nedeniyle tartışmalıdır.
Bitcoin Halving: Madencilik Ödülleri Yarıya Düşüyor
Bitcoin’in toplam arzı 21 milyonla sınırlıdır. Yaklaşık her dört yılda bir veya blockchain belirli bir boyuta ulaştığında, madencilere verilen ödül yarıya düşer.
En son halving olayı 20 Nisan 2024’te gerçekleşti ve madencilere verilen ödül 6,25 Bitcoin’den 3,125 Bitcoin’e indi. Bu sistem, Bitcoin arzını uzun vadeye yayarken teorik olarak talebi artırıyor, ancak madencilik maliyetlerinin yüksek olması bazıları için finansal olarak sürdürülebilirliği sorgulatıyor.
Kripto Para Borsaları ve Cüzdanlar
Kripto borsaları, yatırımcıların Bitcoin ve Ethereum gibi dijital paraları alıp satabildiği platformlardır. İşlemler genellikle belirli bir komisyonla gerçekleşir.
Kripto cüzdanlar ise dijital paraları saklamak için kullanılır:
Hot wallet (sıcak cüzdan): İnternete bağlı, hızlı erişim sağlar.
Cold wallet (soğuk cüzdan): USB gibi fiziksel cihazlarda çevrimdışı saklanır, uzun vadeli güvenli depolama sunar.
Ethereum ve NFT’ler
Ethereum, Bitcoin’den sonra ikinci en büyük kripto para birimi olan Ether’i ve bunu destekleyen blockchain teknolojisini ifade eder. NFT’ler gibi dijital varlıkları da destekleyen Ethereum, 2022’de daha az enerji tüketen bir sisteme geçti.
Bitcoin ETF’leri: Yatırımın Kolay Yolu
ETFs, yatırımcıların birçok varlığa tek seferde yatırım yapmasını sağlar. Spot Bitcoin ETF’leri, Bitcoin’i doğrudan mevcut fiyat üzerinden alır ve yatırımcılara dijital cüzdan veya borsa karmaşası olmadan kriptoya yatırım imkanı sunar.
Ocak 2024’te ABD, birçok spot Bitcoin ETF’sini onayladı ve Blackrock, Fidelity gibi büyük yatırım şirketlerinin kriptoya girmesini sağladı.
Meme Coinler ve Stablecoinler
Meme coinler, sosyal medya trendlerinden yararlanmak için oluşturulan spekülatif kripto paralar olup yüksek risk taşır.
Stablecoinler, ABD doları veya İngiliz sterlini gibi varlıklara bağlı olarak daha istikrarlı fiyat sunmayı hedefler. Ancak geçmişte yaşanan çöküşler, yatırımcılar için riskler oluşturduğunu gösterdi.
XRP: Hızlı ve Ucuz İşlem Seçeneği
XRP, Ripple Labs tarafından geliştirilen ve Bitcoin’e alternatif olarak tasarlanmış bir kripto paradır. 100 milyar sabit arzı vardır ve işlemler, ağdaki doğrulayıcıların çoğunluğu tarafından onaylanır. Bu sayede hızlı, ucuz ve çoklu işlemler yapılabilir.
Bitcoin ve kripto dünyası, yatırımcılar için heyecan verici olduğu kadar karmaşık bir alan. Temel kavramları anlamak, dalgalı piyasalarda doğru adımlar atmayı kolaylaştırıyor.
Kaynak: BBC
