Andromeda Galaksisi’nde yıllarca parlaklaşan bir yıldız sisteminin geçmişi, farklı teleskopların gözlemleriyle aydınlatıldı. Bulgular, küçük bir yıldızın dev eşinin dış katmanlarına girerek yedi yıl boyunca merkeze doğru ilerlediğine işaret ediyor.
Gökbilimcilerin Keşfi Nedir?
Gökbilimciler, Andromeda Galaksisi’nde bir dev yıldızın küçük eşini içine aldığı sürecin izlerini ortaya çıkardı. Araştırmacılara göre yıllar boyunca devam eden parlaklık artışı, küçük yıldızın devin gaz katmanları içinde ilerlemesinden kaynaklandı.
2025’te gözlenen güçlü parlama ise iki yıldızın birleşmesiyle açıklanıyor. Columbia Üniversitesi’nden Viraj Karambelkar öncülüğündeki ekibin çalışması, 18 Kasım’da Nature dergisinde yayımlandı.
Araştırmanın Detayları ve Kullanılan Teleskoplar
Araştırmada, AT 2025abao adı verilen olaya ilişkin yer teleskoplarının kayıtları ile NASA’nın NEOWISE, SPHEREx ve James Webb uzay teleskoplarının verileri bir araya getirildi. Böylece parlamanın öncesi ve sonrasındaki değişimler birlikte incelendi.
Ekibin hesaplamalarına göre sistemdeki dev yıldız, Güneş’in yaklaşık yedi katı kütleye sahipti. Küçük eşinin kütlesi ise Güneş’inkinin yaklaşık yüzde 70’i kadardı.
Yıldızların Etkileşimi ve Sonuçları
Yaşlanan dev yıldız genişledikçe, çevresinde dolanan küçük yıldız da onun dış gaz katmanlarının içinde kaldı. Gözlemlerle en iyi örtüşen açıklamaya göre bu süreç 2018’de başladı. Küçük yıldız, gazın içinde hareket ederken sürtünmenin etkisiyle yörünge enerjisini kaybetti ve merkeze doğru sarmal çizerek ilerledi.
Açığa çıkan enerjinin çevredeki gazı ısıtması, sistemin yaklaşık yedi yıl boyunca giderek parlaklaşmasını sağladı. Sistem, 2025’in sonlarına doğru güçlü bir parlama gösterdi. Araştırmacılar, bu olayı küçük yıldızın dev eşinin çekirdeğiyle birleşmesine ve dış katmanlardaki maddenin uzaya savrulmasına bağlıyor.
Patlama sonrasında yapılan James Webb gözlemleri, dışarı atılan maddeyi ve sistemin geçirdiği değişimi araştırma olanağı sundu. Çalışma, iki yıldızın aynı gaz örtüsünü paylaştığı “ortak zarf” evresinin nasıl ilerlediğini anlamak açısından önemli bulgular sunuyor.
Ancak yıldızın içerideki hareketi, ışık ölçümleri ve fiziksel modellerin birlikte yorumlanmasıyla çıkarılıyor. Nature Asia'nın açıklamasına göre, iki yıldızın tamamen birleştiğini kesinleştirmek için takip gözlemleri gerekiyor.
