Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının şarj cihazları, harici güç kaynakları, kablosuz şarj cihazları, taşınabilir bataryalar ve USB Tip-C kablolarına yönelik çevreye duyarlı tasarım tebliğiyle ürünlerin enerji performansına ve teknik özelliklerine ilişkin yeni şartlar getirildi. Düzenleme kapsamında ortak şarj standartları, USB-C kablo etiketleri, teknik belgelendirme ve piyasa gözetimi süreçleri de yeniden düzenlendi.
Yürürlük Süreçleri ve Geçiş Dönemi
Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ, 2020 yılında yürürlükte olan önceki düzenlemenin yerini aldı. Yeni hükümlerin büyük bölümü 14 Aralık 2028'de uygulanmaya başlayacak. Belirli yedek harici güç kaynakları için bazı eski hükümler 14 Aralık 2033’e, etiket çıkış gücü 100 wattın üzerinde olan USB Güç Dağıtımı (USB-PD) bağlantı istasyonlu harici güç kaynaklarına ilişkin belirli şartlar ise 14 Aralık 2030’a kadar geçerliliğini koruyacak.
Enerji Verimliliği ve Güç Tüketimi Standartları
Yeni düzenlemeyle harici güç kaynaklarının yüksüz durumdaki güç tüketimleri ve enerji verimliliği için sınır değerler belirlendi. Örneğin, etiket çıkış gücü 49 wattı aşmayan tek gerilimli AC-DC harici güç kaynaklarında yüksüz güç tüketimi üst sınırı 0,075 watt olarak belirlendi. Çoklu gerilimli uyarlanabilir harici güç kaynaklarında ise yüksüz tüketim 0,300 wattı aşamayacak.
Etiket çıkış gücü 10 wattın üzerinde olan güç kaynakları için düşük yük koşullarındaki verimlilik ile ortalama etkin verimlilik kriterleri de zorunlu hale getirildi. Ortalama etkin verimlilik, yüzde 25, yüzde 50, yüzde 75 ve yüzde 100 yük seviyelerindeki ölçümler esas alınarak hesaplanacak.
Kablosuz Şarj ve Bağlantı İstasyonu Kuralları
Kablosuz şarj cihazları ve pedleri için de bekleme durumundaki güç tüketimi sınırlandırıldı. Buna göre kablosuz şarj pedlerinin DC girişindeki tüketimi 0,50 wattı, aynı üniteye entegre güç kaynaklı cihazların veya sabit DC kablolu pedlerin AC girişindeki tüketimi ise 0,80 wattı aşamayacak.
Tebliğ, belirli teknik istisnalar dışında AC-DC harici güç kaynaklarının birlikte çalışabilir olmasını şart koşuyor. Bu kapsamdaki ürünlerin en az bir USB Tip-C veya USB-PD bağlantı istasyonuna sahip olması, çıkışlarının bağımsız çalışması ve sabit çıkış kablosu bulundurmaması gerekecek.
USB-C Kabloları ve Ortak Şarj Logosu
USB-C kablolarında da güç kapasitesinin açıkça belirtilmesi zorunlu olacak. Her iki ucunda USB Tip-C fişi bulunan kabloların kalıplarında destekledikleri azami güce göre '60W' veya '240W' ibarelerinden uygun olanı yer alacak. İşaretlemelerin okunabilirliğine ilişkin asgari yazı boyutları da belirlendi.
Gerekli koşulları karşılayan birlikte çalışabilir harici güç kaynaklarının etiketlerinde, muhafazalarında, ambalajlarında ve kullanım kılavuzlarında Ortak Şarj Cihazı logosu kullanılacak. Logodaki “XX” ibaresi, tek bir USB Tip-C veya USB-PD bağlantı istasyonunun azami etiket çıkış gücünü gösterecek.
Şeffaflık ve Teknik Denetim Süreçleri
Üreticilerden ürünlere ilişkin teknik bilgileri de çevrim içi ortamda erişilebilir tutmaları istenecek. İmalatçı unvanı, MERSİS numarası, model tanımlayıcısı, verimlilik oranları ve desteklenen güç dağıtım protokollerini içeren bilgiler, ilgili modelin son biriminin piyasaya arz edilmesinden sonra en az 10 yıl boyunca ücretsiz erişilebilen internet sitelerinde yayımlanacak. Bilgilere ürün kılavuzlarındaki karekodlar üzerinden de ulaşılabilecek.
Düzenleme kapsamında üreticilerin teknik dosyalar hazırlaması gerekecek. USB-C ve USB-PD çıkış ölçümlerinde kablo direncinden kaynaklanan kayıplar belirlenen düzeltme faktörleriyle hesaba katılacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ürünlerin beyan edilen teknik değerlere uygunluğunu piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında kontrol edecek.
(Kaynak ve Görsel: GZT)
