Günlük yaşamda çoğu kişinin üzerinde durmadığı tek ayak üzerinde denge kurma yeteneği, özellikle ileri yaşlarda sanıldığından daha fazla önem taşıyor. Gençlik döneminde fazla çaba gerektirmeyen bu hareket, genellikle 9–10 yaşlarında gelişimini tamamlıyor, 30’lu yaşların sonlarında en üst seviyeye ulaşıyor ve sonrasında giderek zayıflıyor.
Uzmanlara göre 50 yaşın üzerindeki bireylerin tek ayak üzerinde birkaç saniyeden uzun süre durabilmesi, genel sağlık durumu ve yaşlanma süreci hakkında önemli ipuçları veriyor. Bunun yanı sıra bu egzersiz; kasları güçlendirme, düşme riskini azaltma ve bilişsel işlevleri destekleme açısından da dikkat çekici faydalar sunuyor.
doktorlara göre tek ayak üzerinde durmak sağlık göstergesi
Doktorların tek ayak üzerinde durmayı sağlık göstergesi olarak kullanmasının temel nedenlerinden biri, bu becerinin yaşla birlikte görülen kas kaybı yani sarkopeni ile yakından ilişkili olması. Araştırmalar, 30 yaşından sonra her on yılda kas kütlesinin yüzde 8’e kadar azalabildiğini, 80’li yaşlara gelindiğinde ise bireylerin yaklaşık yarısında klinik düzeyde sarkopeni görülebildiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre tek ayak üzerinde durmak yalnızca kas gücüyle ilgili değil; aynı zamanda beynin farklı duyusal sistemlerden gelen bilgileri birleştirme kapasitesini de yansıtıyor. Görme, iç kulaktaki denge sistemi ve vücut pozisyonunu algılayan sinir ağları bu süreçte birlikte çalışıyor.
Bu sistemlerin zamanla farklı hızlarda zayıfladığını belirten uzmanlar, tek ayak üzerinde durma becerisinin beynin tepki süresi, günlük işlevleri yerine getirme kapasitesi ve duyusal entegrasyon yeteneği hakkında önemli bilgiler sunduğunu vurguluyor.
tek ayak üzerinde durma süresi erken ölüm riskiyle de bağlantılı olabilir
Bilimsel çalışmalar, tek ayak üzerinde durma süresinin erken ölüm riskiyle de bağlantılı olabileceğini ortaya koyuyor. 2022 yılında yayımlanan bir araştırmada, orta ve ileri yaşlarda 10 saniye boyunca tek ayak üzerinde duramayan bireylerin, sonraki yedi yıl içinde herhangi bir nedenden yaşamını yitirme olasılığının yüzde 84 daha yüksek olduğu tespit edildi.
Bir başka çalışmada ise 50’li yaşlardaki binlerce kişi üzerinde yapılan testler arasında en güçlü öngörücü göstergenin tek ayak üzerinde durma süresi olduğu belirlendi. Ayrıca bu becerinin, bunama ve Alzheimer gibi hastalıklarda bilişsel gerileme hızını da yansıtabildiği ifade ediliyor.
günde 10 dakikalık denge çalışması bile ciddi fark yaratabilir
Uzmanlara göre iyi haber şu ki, düzenli yapılan tek bacak egzersizleriyle bu riskleri azaltmak mümkün. “Tek bacak antrenmanı” olarak tanımlanan bu egzersizler, karın, kalça ve bacak kaslarını güçlendirirken aynı zamanda beyin sağlığını da destekliyor.
Uzmanlar, bu egzersizlerin diş fırçalarken, bulaşık yıkarken ya da günlük rutinler sırasında kolayca uygulanabileceğini belirtiyor. Günde yalnızca 10 dakikalık denge çalışmasının bile zamanla belirgin fayda sağladığı ifade ediliyor.
Kaynak: BBC
