"Haberin İşçisi"
İstanbul
Açık
20°
Adana
Adıyaman
Afyonkarahisar
Ağrı
Amasya
Ankara
Antalya
Artvin
Aydın
Balıkesir
Bilecik
Bingöl
Bitlis
Bolu
Burdur
Bursa
Çanakkale
Çankırı
Çorum
Denizli
Diyarbakır
Edirne
Elazığ
Erzincan
Erzurum
Eskişehir
Gaziantep
Giresun
Gümüşhane
Hakkari
Hatay
Isparta
Mersin
İstanbul
İzmir
Kars
Kastamonu
Kayseri
Kırklareli
Kırşehir
Kocaeli
Konya
Kütahya
Malatya
Manisa
Kahramanmaraş
Mardin
Muğla
Muş
Nevşehir
Niğde
Ordu
Rize
Sakarya
Samsun
Siirt
Sinop
Sivas
Tekirdağ
Tokat
Trabzon
Tunceli
Şanlıurfa
Uşak
Van
Yozgat
Zonguldak
Aksaray
Bayburt
Karaman
Kırıkkale
Batman
Şırnak
Bartın
Ardahan
Iğdır
Yalova
Karabük
Kilis
Osmaniye
Düzce
50,5923 %0.23
55,6483 %0.16
5.775,14 %-2.75
3.113.220 %-2.77

Yaylaların aslanları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya: Yaklaşık 50 tane kaldı

Samsun’dan Artvin’e kadar Doğu Karadeniz’in yüksek rakımlı yaylalarında yetiştirilen Karadeniz çoban köpeğinin nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. ‘Yaylaların Aslanları’ olarak bilinen köpeklerin orijinal özelliklerini taşıyan bireylerinin sayısının yaklaşık 50’ye gerilediği tahmin ediliyor. Yetiştiriciler, yerel ırkın korunması ve çoğaltılması için acil adım atılması çağrısında bulunuyor.

Yaylaların aslanları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya: Yaklaşık 50 tane kaldı

Karadeniz’in zorlu coğrafi ve iklim şartlarına uyum sağlayan, iri cüssesi ve güçlü koruma içgüdüsüyle tanınan Karadeniz çoban köpeği, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.

YAYLALARIN ASLANLARI SÜRÜLERİ YABANİ HAYVANLARDAN KORUYOR

Trabzon, Rize, Giresun, Ordu ve Artvin’in yüksek kesimlerinde yıllarca sürülerin koruyuculuğunu üstlenen Karadeniz çoban köpekleri, yoğun kar yağışı ve şiddetli yağmurda dahi görevlerini sürdürüyor.

Kurt ve ayı gibi yabani hayvanlara karşı sürüleri koruyan bu köpekler, bölgedeki hayvancılık alışkanlıklarının değişmesiyle zamanla önemini kaybetti.

Kafkas çoban köpekleriyle tarihî bağı bulunan yerel ırk, Sovyetler Birliği döneminde 1940'lı yıllarda bekçilik ve savaş amacıyla geliştirilen köpeklerden farklı olarak sürü koruma özellikleriyle öne çıkıyor.

KARADENİZ ÇOBAN KÖPEĞİNİN SAYISI YAKLAŞIK 50'YE GERİLEDİ

Bölgeye Kangal köpeklerinin girmesi ve sürü sahiplerinin bu ırka yönelmesi, Karadeniz çoban köpeklerinin sayısının azalmasında etkili oldu.

Farklı ırklarla gerçekleştirilen kontrolsüz eşleşmeler nedeniyle yerel köpeklerin genetik ve karakteristik özellikleri değişirken, orijinal özelliklerini taşıyan köpeklerin sayısı yaklaşık 50’ye kadar düştü.

Özellikle dişi köpek bulmakta yaşanan güçlük, ırkın devamlılığı açısından önemli bir sorun oluşturuyor.

SERDAR ERGÜN: BİR AN ÖNCE KORUMA ALTINA ALINMASI GEREKİYOR

Doğu Karadeniz’e özgü yerli köpek ırklarının yetiştiricisi ve Trabzon Zerdava Köpeği Derneği Başkanı Serdar Ergün, Karadeniz çoban köpeğinin neslinin tükenme noktasına geldiğini belirterek şunları söyledi:

"Samsun'dan Artvin'e kadar olan bölgede bu köpekler varyasyon gösteriyorlar. Bunların geçmişi Kafkas çoban köpeklerine dayanıyor. Lakin Kafkas dediğimiz zaman Sovyetlerin 1940'lı yıllarda alıp bekçilik aşamasında geliştirdikleri ve savaş köpeği oluşturdukları köpeklerle karıştırmamak gerekiyor. Karadeniz çoban köpekleri Rusların savaşlarla kullandıkları köpeklerin ataları oluyor. Bunlar zamanında bizim bölgemizden veya kendi bölgelerinden geçmiş köpekleri alarak belirli çalışmalar yapılarak savaş köpekleri haline getirmişler. Burada kalan köpekler tamamen sürüye odaklı görev yapıyorlar. Karadeniz bölgesi yağışlı, nemli, rutubetli bir alan. Karadeniz çoban köpekleri kar yağışında bile sürüyü bırakıp gitmiyor. Bunların bir benzerleri Kars çoban köpekleri oluyor. Bunlardaki ayrımı çok tecrübeli insanlar ayırt edebilir. Biz bu köpeğin neslinin tükenme noktasına geldiğini söyleyebiliyoruz. Artık Karadeniz bölgesinde eskisi gibi bu köpeklere ilgi yok. Bunun bir sebebi Kangal köpeğinin Karadeniz bölgesine girişi oluyor. Sürü sahiplerinin Kangal köpeğine yönelmesiyle bu köpeklerin bir değeri ve genetik olayı son buldu. Farklı ırkların araya girmesi bozulmalara neden oldu. Eşleşmelerin doğru olmamasından dolayı nesli tükenme noktasına geldi. Şu anda Karadeniz bölgesinde 50 civarında bu köpeğin orijinali bulunuyor. Bir an önce koruma altına alınarak üretilmesi, geliştirilmesi ve tescil yapılması gerekiyor. İlk önce üreterek çoğaltmak ve sonrasında ırk standartlarının belirlenmesi lazım"

DİŞİ KÖPEK BULMAKTA GÜÇLÜK YAŞANIYOR

Karadeniz çoban köpeklerinin 70 kilogramın üzerindeki ağırlıkları ve yoğun tüy yapılarıyla bölgenin zorlu iklim koşullarına uygun olduğunu belirten Ergün, özellikle dişi köpek sayısındaki yetersizliğe dikkat çekti.

Irkın geleceği açısından riskin giderek büyüdüğünü vurgulayan Ergün, şu ifadeleri kullandı:

"Bunlar 70 kilogramın üzerinden hayvanlar. Yoğun tüy ve keçe yapısına sahipler. En büyük avantajı yoğun kar ve yağmurda sürüden hiç ayrılmıyorlar. Onun için cüssesi; gelebilecek ayı, kurt gibi yabani hayvanları püskürtmesinden dolayı artı bir avantaj sağlıyor. Gerçekten bizim bölgemize uygun köpekler. İnşallah eski kıymeti bilinir. 150-200 senedir bu köpekler çoban arkadaşlarımıza yaverlik ediyorlardı lakin yavaş yavaş yok olmaya başladı, kıymeti bilinmiyor. Erkek köpek popülasyonu biraz daha fazla ama dişi köpek bulma noktasında sıkıntı yaşamaktayız. Bulunmuyor ve sürü sahipleri dişi köpeği çok fazla tercih etmiyorlar. İnşallah kısa sürede toparlar. Şuan için tescil çalışması başlatılmadı. Biz davet ediyoruz, bu işle ilgilenenler gelip baksınlar. Biz bununla uzun yıllardır uğraşıyoruz ama belli bir yere kadar gelebildik. İnşallah bu ırkı kurtarabiliriz. Risk her geçen gün büyüyor. Bir an önce belli köpekleri toplayarak genetik havuzunu geliştirerek üretim yapmak gerekiyor"

Kaynak: İHA