Kapadokya'nın açılış kapısı olarak bilinen Aksaray'ın Güzelyurt ilçesinde yer alan kayadan oyma üç katlı yer altı şehri, barındırdığı tarihi detaylarla ziyaretçilerini adeta geçmişe götürüyor. Asırlar öncesine uzanan yaşam alanları arasında tuvalet, kilerler, ambarlar, yüklükler, su kuyusu, tandırlar, güvercinlikler, ocaklar ve ateş kürsüsü gibi pek çok önemli yapı yer alıyor.
İlk olarak 1997 yılında başlatılan kazı çalışmaları neticesinde üç katıyla birlikte gün yüzüne çıkarılan bu tarihi mekan, bölgedeki diğer örneklerinden farklı olarak öne çıkıyor. Roma döneminden kalma kalıntıların yanı sıra Etiler, Hititler, Bizanslılar ve son olarak Rumların ev sahipliği yaptığı bu eşsiz yapı, konuklarına unutulmaz bir tarih yolculuğu yaşatıyor.
Tarihi Yapının Mimari Özellikleri
Metrelerce yüksekliğe sahip kayaların büyük bir emekle oyulmasıyla inşa edilen üç katlı yer altı şehri, dönemin yaşam koşullarına ışık tutuyor. İçerisinde barındırdığı işlevsel alanlarla dikkat çeken yapı, özellikle uzmanların ve tarih meraklılarının yakın markajında bulunuyor.
Çevredeki diğer yer altı yerleşimlerinden ayrılan en büyük özelliği ise bölgedeki ilk ve tek tuvalete sahip olması gösteriliyor. Yapının günümüze kadar hiçbir yenileme görmemesi ve tamamen aslına uygun kalması ise tarihi değerini kat kat artırıyor.
Yöre Sakinlerinin Gözünden Yer Altı Şehri
Tarihi mekan hakkında bilgi veren yöre sakinlerinden Bülent Tekeli, yer altı şehrinin mimari yapısının tamamen orijinal kaldığını vurguladı. Hiçbir restorasyon çalışması yapılmadığını dile getiren Tekeli, yapının Güzelyurt 2 numaralı yer altı şehri olarak bilindiğini ifade etti.
Bölgedeki diğer benzer yapıların aksine burada tuvalet bulunduğunu belirten Tekeli, 'Burası bölgede tuvaletli ilk ve tek yer altı şehri. Hiç restorasyon görmemiş ve orijinalliğiyle duruyor' şeklinde konuştu.
Medeniyetlerin Buluşma Noktası
Tarih boyunca pek çok farklı medeniyete kucak açan yapının geçmişi hakkında da konuşan Bülent Tekeli, burada sırasıyla Etiler, Hititler, Bizanslılar ve en son 1924 yılına kadar Rumların yaşadığını aktardı.
Rumların bölgeyi boşaltıp gitmesinin ardından bu alanların uzun süre kiler ve sığınak amacıyla değerlendirildiği bilgisini paylaşan Tekeli, çevredeki diğer yer altı şehirlerinde tuvalet bulunmadığının altını çizdi.
(Kaynak ve Görsel: İHA)
