Kuzey Malawi’deki Hora Dağı’nın eteklerinde yürütülen arkeolojik çalışmalar, Afrika kıtasının bilinen en eski ve en tuhaf defin ritüellerinden birini deşifre etti. Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, günümüzden 9 bin 500 yıl önce yaşamış avcı-toplayıcı bir kadının son yolculuğu, o dönem için alışılmışın çok ötesinde bir çabayla gerçekleştirildi.
Hora Dağı’nın gölgesinde 21 bin yıllık yaşam
Hora Dağı, dümdüz bir ovanın ortasında aniden yükselen devasa bir granit kütlesi olarak bölgenin binlerce yıllık hafızasını saklıyor. Arkeologlar, bu dağın eteklerindeki Hora 1 sahasında insanların yaklaşık 21 bin yıl öncesinden itibaren yaşadığını tespit etti. Ancak 2016 ile 2019 yılları arasında yapılan kazılarda bulunan bir kül yığını, bölgedeki diğer tüm mezarlardan ayrılıyor. Bir kraliçe yatağı büyüklüğündeki bu kül yığını, Afrika'nın bilinen en eski kremasyon ateşine ait.
500 derecelik devasa ateş ve günlerce süren nöbet
Antik çağda bir bedeni yakmak, bugünkü gibi bir düğmeye basmak kadar kolay değildi. Avcı-toplayıcı topluluklar için bu işlem, muazzam bir enerji ve zaman kaybı demekti. Analizler, bu gizemli kadını yakmak için doğadan en az 30 kilogram kuru odun toplandığını ve ateşin sıcaklığının 500°C (932°F) seviyesinin üzerine çıktığını gösteriyor.
Odunların üzerindeki mantar ve termit izleri, bu yakıtın toplanması için bile büyük bir zaman harcandığını kanıtlıyor. Ateşin büyüklüğü, alevlerin sönmemesi için başında günlerce nöbet tutulduğunu ve sürekli odun takviyesi yapıldığını ortaya koyuyor. Peki, bu kadın neden bu kadar büyük bir çabayla yakıldı?
Kan donduran ritüel: Eti kemikten ayırmışlar
Haberin en sarsıcı detayları ise kemik parçaları üzerinde yapılan incelemelerle ortaya çıktı. Bilim insanları, kadının yakılmadan önce bedeninin aktif bir şekilde etlerinden arındırıldığını (defleshing) tespit etti. Kemiklerdeki kesik izleri, bu işlemin rastgele değil, belirli bir düzenle yapıldığını gösteriyor.
Daha da ilginci, küllerin arasında hiçbir kafatası veya diş parçasına rastlanmadı. Normal şartlarda kafatası ve dişler kremasyon ateşine en dayanıklı parçalardır. Araştırmacılar, kadının kafasının yakılma işleminden önce bedeninden ayrıldığını ve muhtemelen topluluk tarafından "kutsal bir hatıra" olarak saklanmak üzere götürüldüğünü düşünüyor.
Kuşaktan kuşağa aktarılan bir anıt mezar
Hora Dağı, sadece bu kadın için değil, tüm bölge halkı için binlerce yıl boyunca kutsal bir buluşma noktası olmuş. Veriler, bu kremasyon olayından 700 yıl önce aynı noktada devasa ateşler yakıldığını, olaydan 500 yıl sonra bile insanların buraya gelip benzer ritüelleri tekrarladığını gösteriyor.
Uzmanlara göre bu durum, bu gizemli kadının hikayesinin sözlü tarihte yüzyıllarca yaşatıldığını ve mezarının bir anıt olarak ziyaret edildiğini kanıtlıyor. 9 bin 500 yıl önce yaşamış bu insanlar, tarım ve şehir hayatından çok önce bile oldukça karmaşık, derin ve sosyal bağları güçlü inanç sistemlerine sahipti.
Kaynak: CNN
