Bilim insanları, insan zihninin en karmaşık süreçlerinden biri olan dil işleme mekanizmasının, modern yapay zeka sistemleriyle neredeyse birebir aynı mantıkla çalıştığını ortaya koydu. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, beynimiz bir cümleyi duyduğunda onu bir kerede anlamak yerine, tıpkı gelişmiş dil modelleri gibi aşama aşama ve derinleşen katmanlar aracılığıyla çözümlüyor.
Beynimiz Tıpkı Bir Yazılım Gibi ‘Katmanlı’ Çalışıyor
Araştırmayı yöneten Dr. Ariel Goldstein ve ekibi, uzun süreli ses kayıtlarını dinleyen katılımcıların beyin aktivitelerini saniye saniye takip etti. Ortaya çıkan sonuçlar çarpıcı: Beynimizdeki nöral tepkiler, GPT-2 ve Llama 2 gibi büyük dil modellerinin çalışma hiyerarşisiyle tam bir uyum sergiliyor.
- İlk Katmanlar: Kelimelerin temel ses ve yapısal özellikleri çözülüyor.
- Derin Katmanlar: Beynin "Broca alanı" gibi gelişmiş bölgeleri, yapay zekanın derin katmanları gibi çalışarak bağlamı ve asıl anlamı oluşturuyor.
- Zamanlama Uyumu: Beyindeki anlamın açığa çıkma hızı, yapay zekanın işlem sırasıyla milisaniyelik bir benzerlik gösteriyor.
Gramer Kuralları Değil, Bağlam ve İstatistik Ön Planda
Bu keşif, dilin sadece katı dil bilgisi kuralları ve sabit sembollerle anlaşıldığına dair eski teorileri sarsıyor. Beynimiz, bir cümleyi anlarken katı kurallar yerine, tıpkı yapay zeka gibi akışkan bir bağlamı ve istatistiksel olasılıkları kullanıyor. Yani beynimiz, bir sonraki kelimenin ne olacağını ve cümlenin nereye varacağını tıpkı bir algoritma gibi tahmin ederek anlamı inşa ediyor.
Tıpta ve Teknolojide Yeni Bir Dönem Başlıyor
Araştırmacılar, elde ettikleri tüm verileri dünya genelindeki bilim insanlarının erişimine açtı. Bu keşfin, sadece yapay zekayı daha "insansı" hale getirmekle kalmayacağı, aynı zamanda konuşma bozuklukları, felç sonrası dil rehabilitasyonu ve beyin-bilgisayar arayüzleri gibi alanlarda çığır açacağı öngörülüyor. Artık yapay zeka, insan beynini anlamak için sadece bir araç değil, mükemmel bir biyolojik kopya olarak görülüyor.
