ABD temyiz mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın, Oregon eyaletinin Portland kentine Ulusal Muhafız birlikleri konuşlandırma kararına yeşil ışık yaktı. Karar, Cumhuriyetçi lider için, Demokrat yönetimli şehir ve eyaletlerin itirazlarına rağmen askeri güçleri kritik bölgelere göndermesinde önemli bir hukuki kazanım olarak değerlendiriliyor.
Mahkeme Kararının Detayları
ABD 9. Daire Temyiz Mahkemesi’nin üç yargıçtan oluşan heyeti, Adalet Bakanlığı’nın Trump’ın Portland’a asker gönderme planına ilişkin bir alt mahkemenin geçici engelleme kararını askıya almasına izin verdi. Mahkeme, federal binalara zarar veren ve ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) memurlarını tehdit eden protestolara karşı Ulusal Muhafız gönderilmesinin uygun bir yanıt olduğunu vurguladı.
Kararı kaleme alan Bölge Yargıcı Bridget Bade’ye Trump tarafından atanan Ryan Nelson da katıldı. İkili, mahkemelerin başkanın asker konuşlandırma kararını denetleme yetkisi olmadığını savundu. Demokrat Başkan Bill Clinton tarafından atanan Bölge Yargıcı Susan Graber ise karara muhalefet etti. Graber, protestolara asker gönderilmesine izin vermenin tehlikeli olduğunu belirterek mahkemenin Trump’ın planını daha önce durdurması gerektiğini ifade etti.
Beyaz Saray Sözcüsü Abigail Jackson, kararı memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, Trump’ın federal varlıkları ve personeli korumak için yasal yetkisini kullandığını açıkladı. Portland şehir avukatından ise konuya dair henüz bir açıklama gelmedi.
Önceki Mahkeme Kararları ve Temyiz Süreci
Trump, başkanlığının ilk döneminde Portland merkezli Bölge Yargıcı Karin Immergut tarafından yürütülen bir dava kapsamında, Ulusal Muhafız birliklerinin konuşlandırılması yönünde sınırlamalarla karşılaşmıştı. Immergut, Trump’ın emrini hukuka aykırı bularak, geçici olarak konuşlandırmayı engellemişti.
Demokrat yönetimli eyaletler ve şehirler, Trump’ın kararını durdurmak amacıyla bir dizi dava açtı. Şehir ve eyalet yetkilileri, askeri güçlerin yerel yönetimlerin izni olmadan kullanılmasının federal yasaları ve Anayasa’nın 10. Ek Maddesi kapsamındaki eyalet haklarını ihlal ettiğini savunuyor.
Trump, Portland’a 27 Eylül’de 200 Ulusal Muhafız askeri göndererek, protestoları bastırmayı ve federal göç uygulamalarını desteklemeyi hedeflemişti. Eyalet polis kayıtları ise protestoların küçük çaplı ve barışçıl olduğunu ortaya koyuyor; Haziran ortasından itibaren sadece sınırlı sayıda tutuklama gerçekleşmişti.
Askeri Gücün Kullanımı ve Hukuki Dayanak
Ulusal Muhafız birlikleri, başkan tarafından federal hizmete çağrılmadıkları sürece eyalet valilerine bağlı olarak görev yapıyor. Trump, Kaliforniya, Oregon ve Illinois’e asker gönderirken, başkanın eyalet Ulusal Muhafızlarını isyan veya iç karışıklıkları önlemek amacıyla kullanabileceğine ilişkin federal yasaya dayanıyor.
9. Daire Temyiz Mahkemesi daha önce Kaliforniya’da asker kullanımına onay verirken, 7. Daire Chicago’da askerlerin konuşlandırılmasını şimdilik durdurmuştu. Bu durum, temyiz mahkemeleri arasında bölünmüş bir tablo ortaya koyuyor.
Kaynak: Reuters
