Beyaz Saray tarafından Çarşamba akşamı yayımlanan memorandumda, Donald Trump yönetiminin uluslararası iklim iş birliğinin temelini oluşturan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nden (UNFCCC) çekilme kararı aldığı bildirildi.
ABD, 1992 yılında George H. W. Bush döneminde katıldığı ve Senato tarafından onaylanan bu sözleşmeden ayrılan ilk ülke konumuna geliyor.
İklim Diplomasisinde Tarihi Kırılma
UNFCCC, fosil yakıt kullanımını doğrudan yasaklamasa da atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun, insan kaynaklı tehlikeli müdahaleleri önleyecek seviyede tutulmasını hedefleyen küresel bir çerçeve sunuyor. 1995 Kyoto Protokolü ve 2015 Paris Anlaşması gibi kritik iklim müzakereleri de bu sözleşme çatısı altında yürütüldü.
ABD’nin sözleşmeden çekilmesiyle birlikte, ülkenin yıllık sera gazı envanteri sunma yükümlülüğü sona erecek ve ABD, uluslararası iklim zirvelerine resmî taraf olarak katılamayacak.
Karara ilişkin açıklama yapan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Amerikan çıkarlarıyla örtüşmeyen veya “alakasız” görülen uluslararası kuruluşlara diplomatik kaynak ayrılmayacağını ifade etti. Rubio, bu çerçevede çok sayıda küresel kuruluştan çekilme kararının alındığını duyurdu.
Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, karara sert tepki gösterdi. Kerry, bu adımı “sorumluluktan kaçmak isteyen kirletici ülkelere ve Çin’e verilmiş bir hediye” olarak nitelendirdi. Uzmanlar, kararın iklim eylemini önceliklendiren ABD müttefikleriyle diplomatik ilişkilerde gerilime yol açabileceğini belirtiyor.
Çekilme Kararı Alınan 66 Kuruluş
Beyaz Saray, “Amerikan çıkarlarına hizmet etmediği” gerekçesiyle, 31’i Birleşmiş Milletler çatısı altında olmak üzere toplam 66 uluslararası kuruluştan çekilme talimatı verdi. Listede yer alan bazı önemli kurumlar şunlar:
- Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC),
- BM Su, BM Okyanuslar ve BM Nüfus Fonu,
- Kadın Birimi (UN Women),
- Küresel Terörle Mücadele Forumu.
Bu kuruluşlar, çevre, iklim, sosyal yardım, toplumsal cinsiyet eşitliği ve küresel güvenlik alanlarında faaliyet yürütüyor.
Hukuki Tartışma Başladı
UNFCCC’nin 1992 yılında ABD Senatosu tarafından onaylanmış olması, Trump yönetiminin tek taraflı çekilme yetkisine sahip olup olmadığına dair hukuki tartışmaları da beraberinde getirdi. Ancak Kongre’deki Cumhuriyetçi çoğunluğun bu karara destek vermesi bekleniyor.
Kaynak: CNN International
