Avrupa Birliği (AB) Konseyi, AB'de yasal kalma hakkı bulunmayan üçüncü ülke vatandaşlarının geri gönderilmesine ilişkin yeni kurallara nihai onay verdi. Düzenlemeyle geri dönüş süreçlerinin hızlandırılması ve üye ülkeler arasındaki uygulamaların ortaklaştırılması hedefleniyor.
Yeni düzenleme, AB'nin göç ve iltica politikasının kapsamlı yaklaşımının bir parçası olarak Göç ve İltica Paktı'nın uygulanmasını tamamlayacak. Kurallar kapsamında geri dönüş prosedürleri ortaklaştırılırken, güvenlik riski oluşturan kişiler için daha sıkı tedbirler getiriliyor.
AB dışındaki 'return hub' merkezlerinin önü açıldı
Yeni kurallarla üye ülkelere geri dönüş işlemlerinde kullanabilecekleri ek araçlar sağlanırken, AB dışındaki ülkelerde 'return hub' olarak adlandırılan geri gönderme merkezlerinin kurulmasına imkan tanınıyor.
Hakkında geri dönüş kararı bulunan ve AB'de kalma hakkı olmayan kişiler, ilgili AB dışı ülkeyle yapılacak anlaşma veya düzenleme kapsamında bu merkezlere gönderilebilecek. Söz konusu anlaşmaların uluslararası insan hakları standartlarına ve uluslararası hukuk ilkelerine uygun ülkelerle yapılması gerekiyor.
Düzenlemelerde özellikle geri göndermeme ilkesi olan 'non-refoulement' ilkesine uyulması öngörülüyor. Refakatsiz çocuklar ise return hub uygulamasının dışında tutuluyor.
Avrupa Geri Dönüş Kararı ile ortak sistem oluşturulacak
Yeni düzenlemeyle 'European Return Order' olarak adlandırılan Avrupa Geri Dönüş Kararı mekanizması oluşturulacak.
Üye ülkeler, geri dönüş kararlarının temel unsurlarını ortak sisteme aktaracak. Böylece bir AB ülkesinin verdiği geri dönüş kararının başka bir üye ülke tarafından tanınması ve uygulanması için gerekli bilgiler paylaşılabilecek.
Kararların karşılıklı tanınmasına ilişkin mekanizmanın uygulanması belirli hazırlık süreçlerine bağlanırken, Avrupa Komisyonunun sistemin işleyişini daha sonra değerlendirmesi öngörülüyor.
Güvenlik riski oluşturanlara daha uzun süreli gözaltı uygulanabilecek
Düzenleme, güvenlik riski oluşturan üçüncü ülke vatandaşları için daha sıkı kurallar da getiriyor.
Üye ülkeler, kişinin oluşturduğu güvenlik riski bakımından gerekli ve orantılı olması halinde daha uzun süreli giriş yasakları uygulayabilecek. Ayrıca belirli şartlarda geri gönderme amacıyla uygulanan gözaltı süresi 24 ayı aşabilecek.
Geri dönüş sürecinde arama yetkileri genişletiliyor
Yeni kurallar, geri dönüş işlemlerinin hazırlanması veya uygulanmasını sağlamak amacıyla belirli koşullarda kişilerin, ikametgahların ve diğer ilgili mekanların aranmasına imkan tanıyor.
Arama ve benzeri soruşturma tedbirlerinin adli veya idari makamların iznine tabi olması ve temel haklara ilişkin güvencelere uygun şekilde uygulanması öngörülüyor.
Bu düzenleme müzakere sürecinde temel haklar ve özel hayatın korunmasına ilişkin tartışmalara konu oldu. Avrupa Parlamentosunun ilgili belgelerinde de arama yetkilerinin temel haklara uygun şekilde ve ulusal hukukta öngörülen güvenceler çerçevesinde kullanılması gerektiği belirtiliyor.
Kaynak: AA
