ABD’nin İran’da Fordo, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesisleri hedef alan hava saldırıları, küresel çapta diplomatik yankı uyandırdı. Latin Amerika'dan Avrupa'ya, Orta Doğu'dan Asya-Pasifik'e kadar pek çok ülke ve uluslararası kuruluş, Washington’un hamlesine karşı tepkilerini sert bir dille dile getirdi.
Şili ABD'nin nükleer saldırısını uluslararası hukuk ihlali olarak değerlendirdi
Şili Devlet Başkanı Gabriel Boric, ABD’nin İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırılarını sert sözlerle eleştirdi. Boric, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, uluslararası hukuka saygının her durumda geçerli olması gerektiğini vurguladı. "Güce sahip olmak, onu keyfi şekilde kullanma hakkı vermez" diyen Boric, barış talep ettiklerini ve insan haklarına bağlı kalacaklarını belirtti.
Küba saldırının insanlığı geri dönülmez krize sürüklediğini belirtti
Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını "şiddetle" kınadı. Canel, bu saldırıların Birleşmiş Milletler Şartı’nı ve uluslararası hukuku ağır biçimde ihlal ettiğini ve dünya için büyük riskler taşıdığını ifade etti. Küba, bölgede barışın sağlanması için diplomatik yolların zorlanması gerektiğini vurguladı.
Venezuela saldırının küresel istikrarı tehdit ettiğini açıkladı
Venezuela Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran’daki üç nükleer tesisi vurmasının açık bir uluslararası hukuk ihlali olduğunu duyurdu. Açıklamada, bu saldırıların insan hayatını ve çevresel dengeyi tehdit ettiği, aynı zamanda küresel istikrar için ciddi risk oluşturduğu belirtildi. Venezuela, İran halkıyla dayanışma içinde olduklarını duyurdu.
Kolombiya tek taraflı güç kullanımını reddetti
Kolombiya Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin saldırısını uluslararası barışa tehdit olarak değerlendirdi. Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro ise Trump yönetimine seslenerek, İran'la savaşa ve Gazze’deki çatışmalara dahil olunmaması çağrısında bulundu. Petro, Latin Amerika ve Karayip Devletleri Topluluğu (CELAC) Başkanı sıfatıyla da açıklamada bulundu.
Bolivya uluslararası hukukun çiğnendiğini vurguladı
Bolivya Devlet Başkanı Luis Arce, ABD’nin İran’daki nükleer tesislere düzenlediği hava saldırısını açık şekilde kınadı. Arce, bu eylemlerin yalnızca bölgesel değil, küresel barışı da tehdit ettiğini söyledi. Açıklamada ayrıca Birleşmiş Milletler Şartı'nın ihlal edildiği belirtildi.
Yunanistan gerilimin tırmanmaması için itidal çağrısı yaptı
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, bölgedeki hassas duruma dikkat çekerek itidal çağrısında bulundu. Miçotakis, uluslararası ortamın karmaşık olduğunu vurgularken, diyaloğun yeniden başlamasının şart olduğunu söyledi. Aynı zamanda, Yunanistan Ulusal Güvenlik Konseyinin acil toplanacağı açıklandı.
Norveç ABD’nin savaşa doğrudan katıldığını ifade etti
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, ABD’nin saldırılarla İsrail’in İran’la başlattığı savaşa doğrudan dahil olduğunu söyledi. Tüm tarafları uluslararası hukuka uymaya davet eden Eide, bölgede savaşın daha da büyümesinden endişe duyduklarını ifade etti. Norveç Başbakanı da diplomatik çözüm çabalarının yetersiz kaldığını belirtti.
İtalya saldırının ardından diplomasi çağrısı yaptı
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, İran’a müzakere masasına oturma çağrısı yaptı. Saldırının ardından bölgede gerilimin düşürülmesini umduklarını belirtti. İtalya’nın bu operasyonda yer almadığını açıklayan yetkililer, vatandaşlarının güvenliği için tahliye uçuşlarının sürdüğünü bildirdi.
Kuveyt askeri eylemlerin durdurulması gerektiğini açıkladı
Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran’daki nükleer tesisleri hedef almasını tehlikeli bir gelişme olarak tanımladı. Bu saldırıların bölge güvenliği açısından büyük tehdit oluşturduğuna dikkat çekildi. Kuveyt, tüm taraflara askeri faaliyetleri derhal sonlandırma ve diyaloga dönme çağrısı yaptı.
İrlanda müzakereden başka çözüm olmadığını vurguladı
İrlanda Başbakan Yardımcısı Simon Harris, yaşanan gerilimin diplomasi ile çözülmesi gerektiğini belirtti. İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini vurgulayan Harris, Avrupa Birliği'nin diplomatik rolüne dikkat çekti. İrlanda'nın Tahran’daki büyükelçilik personelini çektiği de açıklandı.
Güney Kore ve Avustralya gerilimin düşürülmesini istedi
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, nükleer meselenin silahsızlanma temelinde çözülmesi gerektiğini açıkladı. Avustralya ise İran’ın nükleer programının bölgesel güvenlik için tehdit oluşturduğunu belirterek, diplomasi çağrısını yineledi. Yeni Zelanda da benzer şekilde tarafları görüşmelere davet etti.
İspanya AB'nin istikrar sağlayıcı rolünü öne çıkardı
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, Orta Doğu'daki krizin çözümünün ancak diplomasiyle mümkün olduğunu söyledi. Savaşın yayılmaması için AB’nin istikrar sağlayıcı rolünün önemine dikkat çekti. Ayrıca İspanyol vatandaşların İran'dan tahliyesinin sürdüğü bildirildi.
Rusya ABD'nin yeni bir çatışmaya sürüklendiğini belirtti
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, ABD’nin kara harekâtı ihtimaliyle yeni bir çatışmaya girdiğini belirtti. İran rejiminin ise bu süreçte daha da güçlenebileceğini söyledi. Medvedev, çatışmaların daha da büyüyebileceği uyarısında bulundu.
Avrupa Birliği müzakere masasına dönülmesini istedi
Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini belirtti. AB olarak çözümün tek yolunun müzakere olduğunu vurguladı. Uluslararası hukuka uyulmasının önemine de dikkat çekti.
Almanya İran’ı derhal müzakereye çağırdı
Almanya Başbakanlığı, İran’a derhal ABD ve İsrail ile görüşmelere başlaması çağrısında bulundu. Güvenlik kabinesi, gelişmeleri değerlendirmek üzere toplandı. Almanya, diplomatik yolların kullanılması gerektiği konusunda ortaklarıyla temas halinde olduğunu belirtti.
Irak barışçıl nükleer faaliyetlerin korunması gerektiğini belirtti
Irak Hükümet Sözcüsü, barışçıl amaçlarla kullanılan tesislerin hedef alınmaması gerektiğini ifade etti. Uluslararası ilişkilerde güç kullanımını reddettiklerini bildiren Irak, krizin tırmanmaması için acilen diplomatik girişimlerin başlatılması çağrısında bulundu.
İsviçre tüm tarafları diplomasiye dönmeye çağırdı
İsviçre Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin saldırılarının ardından tüm taraflara azami itidal çağrısı yaptı. Paylaşımda sivillerin korunması ve sivil altyapının hedef alınmaması gerektiği de vurgulandı. İsviçre, uluslararası hukuka tam uyulması gerektiğini hatırlattı.
Mısır siyasi çözüm dışında başka yol olmadığını belirtti
Mısır Dışişleri Bakanlığı, askeri yöntemlerin bölgeyi daha fazla kaosa sürükleyeceğini belirtti. Kahire yönetimi, tüm tarafları sükunete ve diyaloğa öncelik vermeye çağırdı. Açıklamada ayrıca, sivillerin hayatını korumanın öncelik olması gerektiği vurgulandı.
ICAN ABD'nin saldırısını yasa dışı olarak nitelendirdi
Nükleer Silahların Yasaklanması Girişimi (ICAN), ABD'nin saldırısını uluslararası hukuka aykırı ve sorumsuz bir eylem olarak tanımladı. ICAN İcra Direktörü, saldırının nükleer silahsızlanma çabalarına zarar verdiğini belirtti. Radyoaktif kirlilik riski konusunda da uyarıda bulunuldu.
Umman saldırının tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini açıkladı
Umman Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran’daki nükleer tesisleri vurmasını Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın açık bir ihlali olarak tanımladı. Açıklamada, uluslararası hukukun ihlal edilmemesi gerektiği ve barışçıl çözümler aranması gerektiği vurgulandı.
Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi müzakereleri işaret etti
AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini ifade ederek tarafları müzakereye çağırdı. Gerilimin daha fazla artmasının önüne geçilmesi gerektiğini belirtti. Diplomasi ve itidal çağrısını yineledi.
Pakistan İran’ın meşru savunma hakkı olduğunu duyurdu
Pakistan yönetimi, ABD’nin saldırısını kınayarak İran’ın kendini savunma hakkı olduğunu açıkladı. BM Şartı’na göre güç kullanımının uluslararası hukuk ihlali olduğunu vurguladı. Pakistan, bölgede gerilimin artmasından duyduğu endişeyi dile getirdi.
Suudi Arabistan siyasi çözüm vurgusu yaptı
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını kaygıyla takip ettiklerini belirtti. Açıklamada, askeri gerilimin sona erdirilmesi ve siyasi bir çözüm sürecinin başlatılması çağrısı yapıldı. Riyad yönetimi, bölge güvenliğinin öncelikli olduğunu vurguladı.
Katar askeri yolların çözüm getirmeyeceğini açıkladı
Katar Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin saldırılarını endişeyle karşıladıklarını belirterek itidal çağrısı yaptı. Askeri yolların çözüm getirmeyeceğini vurgulayan açıklamada, tüm taraflara diyalog masasına dönme çağrısı yapıldı. Gerilimin bölgesel felakete yol açabileceği ifade edildi.
Kaynak: AA
