Avrupa'da etkisini artıran aşırı sıcak hava dalgaları ve kuraklık, tarım, su kaynakları ve enerji üretimi üzerinde ciddi baskı oluşturmaktadır. Bilim insanları, insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliğinin kuraklık riskini önemli ölçüde artırdığını belirtirken, yaşanan gelişmelerin gıda fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine dikkat çekmektedir.
İklim Değişikliğinin Etkileri Neler?
Uluslararası bilim insanlarının yer aldığı World Weather Attribution (WWA) tarafından hazırlanan analizde, iklim değişikliğinin Avrupa'da aşırı sıcakları daha sık ve daha şiddetli hale getirdiği vurgulanmaktadır. Artan sıcaklıkların toprağın nemini hızla kaybetmesine neden olduğu, bunun da kuraklık koşullarını geçmişe kıyasla daha ağır hale getirdiği ifade edilmektedir.
Yaz mevsiminin henüz ortasında olunmasına rağmen sıcak hava dalgaları ve kurak hava koşulları birçok bölgede tarımsal üretimi olumsuz etkilemiştir. Fransa'da çiftçilerin son 50 yılın en kötü mısır hasadıyla karşı karşıya kaldığı, Romanya'da ise bir milyon hektardan fazla tarım alanının zarar gördüğü aktarılmaktadır.
Kuraklık Riski Nasıl Artıyor?
WWA analizine göre, iklim değişikliği nedeniyle Batı Avrupa'da tarımsal toprak kuraklığı görülme olasılığı yaklaşık 5 kat artmıştır. Doğu Avrupa'da ise yaklaşık altı aydır etkili olan kurak koşullar nedeniyle toprak kuraklığı riskinin 11 kat yükseldiği hesaplanmaktadır. Araştırmada, aşırı sıcaklıkların etkisiyle buharlaşma riskinin Batı Avrupa'da yaklaşık 80 kat, Doğu Avrupa'da ise sıcaklık kaynaklı buharlaşma potansiyelinin yaklaşık 40 kat arttığı belirtilmektedir.
Bu durum, tarımsal üretimde kayıplara, nehir seviyelerinde düşüşe ve enerji sistemleri üzerindeki baskıya yol açmaktadır. Bilim insanları, artan sıcaklıkların toprağın nemini daha hızlı çekmesi nedeniyle geçmişte daha hafif etkiler oluşturabilecek yağış eksikliklerinin artık çok daha ağır kuraklıklara dönüştüğünü ifade etmektedir.
Gıda Fiyatları Üzerindeki Etkiler
Kuraklığın tarımsal üretimde kayıplara yol açmasının temel gıda ürünlerinde fiyat artışı riskini de beraberinde getirdiği vurgulanmaktadır. Bu durumun özellikle düşük gelirli haneleri daha fazla etkileyebileceği değerlendirilmektedir. Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü (KNMI) İklim Bilimcisi Sarah Kew, Avrupa'da kuraklığın temel belirleyicisinin artık aşırı sıcaklıklar haline geldiğini belirtmektedir.
Imperial College Çevre Politikaları Merkezi Araştırmacısı Mariam Zachariah ise küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 1,4 dereceye ulaştığını hatırlatarak, küresel emisyonların mevcut eğilimle devam etmesi halinde yoğun buharlaşma koşullarının görülme olasılığının iki katına çıkabileceğini ifade etmektedir. Araştırmacılar, hızlı ve kapsamlı emisyon azaltımları yapılmaması durumunda Avrupa'da aşırı sıcak ve kurak yazların daha sık yaşanabileceği uyarısında bulunmaktadır.
