Fransa Parlamentosu, çocukların çevrimiçi ortamdaki zararlı içeriklerden korunmasını hedefleyen yasa tasarısını kabul etti. Senato'da 2'ye karşı 243, Ulusal Meclis'te ise 81'e karşı 279 oyla kabul edilen düzenlemeyle Fransa, 15 yaş altına sosyal medya kullanımını yasaklayan ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi oldu. Yasanın yürürlüğe girmesi için Anayasa Konseyi sürecinin tamamlanması bekleniyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından desteklenen yasa, ülkede dijital reşitlik yaşını 15 olarak tanımlıyor.
Uygulama Takvimi Ve Geçiş Süreci
Fransız hükümeti, yeni düzenlemenin eğitim-öğretim yılına yetişmesini hedefliyor. Planlamaya göre yeni hesap açılışlarında yasak 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacak.
Halihazırda sosyal medya hesabı bulunan 15 yaş altı kullanıcılar için ise platformlara 4 aylık geçiş süresi tanınacak. Bu sürecin tamamlanmasının ardından, 1 Ocak 2027 itibarıyla mevcut hesaplar da yaş doğrulama kontrolünden geçirilecek.
Kapsama Giren Ve Muaf Tutulan Platformlar
Yasa; Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi kullanıcılar arasında paylaşım, yorum, takip ve etkileşim imkanı sunan sosyal ağları kapsıyor. YouTube ve WhatsApp gibi platformlarda ise video izleme veya doğrudan mesajlaşma işlevleri yasağın dışında tutulurken, kamuya açık yorum ve paylaşım özellikleri düzenleme kapsamında değerlendirilecek.
Çevrimiçi ansiklopediler, eğitim içerikli siteler ve açık kaynaklı yazılım paylaşım platformları ise yasaktan muaf tutulacak.
Yaş Doğrulama Sorumluluğu Platformlara Verildi
Yasanın uygulanmasında teknik sorumluluk sosyal medya şirketlerine yüklendi. Dijital İşlerden Sorumlu Bakan Anne Le Henanff, yaş doğrulama araçlarının platformlar tarafından sağlanacağını belirterek şu açıklamayı yaptı:
"Sorumluluğu sosyal ağlara yüklüyoruz. Yaşı doğrulayacak teknik çözümü onlar bulmak zorunda kalacak. Fransa vatandaşları dört ay boyunca yaşlarını kanıtlamak zorunda kalacak, 15 yaşından küçüklerin hesapları kapatılacak."
Kişisel verilerin gizliliği konusundaki endişelere de değinen Le Henanff, yaş doğrulama işleminin üçüncü taraf güvenilir sistemler üzerinden yapılacağını ve platformlara yalnızca "evet/hayır" şeklinde ikili yanıt iletileceğini bildirdi.
Liselerde Cep Telefonu Kullanımı Da Yasaklanıyor
Kabul edilen metin, sosyal medya kısıtlamasının yanı sıra liselerdeki telefon kullanımına ilişkin yeni kurallar da getiriyor. İlkokul ve ortaokullarda uygulanan cep telefonu yasağı, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren liseleri kapsayacak şekilde genişletilecek. Lise öğrencilerinin okul sınırları içerisinde cep telefonu kullanımı kısıtlanacak.
Yasağın Gerekçesi Ve Muhalefetin Eleştirileri
Düzenlemenin arka planında, Fransa Ulusal Gıda, Çevre ve İş Sağlığı Güvenliği Ajansı (Anses) verileri ile 2025 Dijital Barometresi sonuçları yer alıyor. Araştırmalar, 12-17 yaş grubundaki gençlerin yüzde 58'inin her gün sosyal medya kullandığını ve bu durumun uyku bozuklukları ile siber zorbalık gibi olumsuzluklara yol açtığını gösteriyor.
Öte yandan muhalefet partileri yasanın uygulanabilirliğini eleştiriyor. Boyun Eğmeyen Fransa Partisi (LFI) Milletvekili Louis Boyard ve Sosyalist Milletvekili Arthur Delaporte, yaş kontrol yöntemlerinin belirsiz olduğunu ve yasağın VPN gibi yollarla aşılabileceğini savundu.
Kaynak: İHA
