Son dönem böbrek yetmezliği yaşayan 66 yaşındaki Tim Andrews, genetiği değiştirilmiş bir domuzdan alınan böbrek ile 271 gün boyunca diyalize ihtiyaç duymadan yaşamını sürdürdü. Bu durum, tıp tarihinde önemli bir başarı olarak kaydedildi. Andrews, domuz böbreği sayesinde uzun bir süre sağlıklı bir yaşam sürdü ancak organın işlevini kaybetmesinin ardından, insan bağışçısından alınan bir böbrek ile yeniden nakil edildi.
Domuz Böbreği ile Geçici Çözüm Sağlandı
Andrews’a yapılan böbrek nakli, hayvandan insana gerçekleştirilen böbrek naklinin geçici bir çözüm olarak kullanılmasının ilk başarılı örneği oldu. ABD'de gerçekleştirilen bu işlem, tıp dünyasında büyük bir heyecan yarattı. Araştırmanın sonuçları, prestijli tıp dergisi The Lancet'te yayımlandı ve bu durum, tıbbi araştırmaların hayvan organlarının insan vücudunda nasıl kullanılabileceği konusundaki potansiyelini gözler önüne serdi.
Andrews’un durumunun ciddiyeti, uygun bir insan böbreği bulma ihtimalinin yalnızca yüzde 9 olmasıyla daha da belirginleşti. Ayrıca, aynı dönemde sağlık durumu nedeniyle nakil listesinden çıkarılma veya hayatını kaybetme riskinin yüzde 40’tan fazla olduğu belirtildi. Bu bağlamda, genetiği değiştirilmiş domuz böbreği, hayati bir çözüm sundu.
Genetik Değişiklikler ve Organın İşlevi
Domuz böbreği, “Wilma” adı verilen Yucatan cinsi minyatür bir domuzdan alındı ve bu organın insan vücuduyla daha uyumlu hale gelmesi için DNA’sında 69 değişiklik yapıldı. Bu değişiklikler, organın insan bağışıklık sistemi tarafından hızla reddedilmesini önlemeyi ve domuzlardan insanlara geçebilecek virüs riskini azaltmayı amaçladı. Ayrıca, iltihaplanma, kan pıhtılaşması ve bağışıklık sistemi ile ilgili bazı insan genleri de organa eklendi.
Ameliyatın ardından, nakledilen böbrek hemen işlev göstermeye başladı ve ilk hafta günde dört ila beş litre idrar üreterek Andrews’un diyalizden kurtulmasını sağladı. Ancak, yaklaşık iki hafta sonra bağışıklık sisteminin böbreğe karşı saldırdığı ilk reddetme belirtileri ortaya çıktı ve doktorlar bu durumu kontrol altına almak için bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullandı.
Böbreğin Çıkarılması ve İnsan Nakli
Böbreğin işlevselliği, altı ay sonra damarlarında hasar ve iltihaplanma gelişmesi ile azalmaya başladı. Damarlar içinde oluşan pıhtılar, organın kanı süzme kapasitesini etkileyerek, hasarın geri döndürülemez hale gelmesine yol açtı. Bu nedenle, domuz böbreği, nakilden 271 gün sonra çıkarıldı ve Andrews bir süre yeniden diyalize bağlandı.
Domuz böbreğinin çıkarılmasının ardından, uygun bir insan bağışçısından alınan böbrek ile yapılan nakil Ocak 2026’da gerçekleştirildi. Bu naklin başarılı olduğu ve insan böbreğinin normal şekilde çalıştığı açıklandı. Araştırmacılar, domuz böbreğinin Andrews’un bağışıklık sisteminde yeni antikorlar oluşturmadığını ve hastada domuz kaynaklı herhangi bir virüs veya hastalık etkenine rastlanmadığını belirtti. Bu gelişmeler, hayvan organlarının insan nakline kadar geçici bir köprü olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Bununla birlikte, bu çalışmanın yalnızca tek bir hastaya dayandığına dikkat çekilerek, yöntemin güvenliği ve uzun vadeli başarısı için daha geniş klinik araştırmalara ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
