Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Avrupa'da yaz aylarında etkili olan aşırı sıcaklıklar, kuraklık ve orman yangınlarının ekonomik sonuçlarının şimdilik sınırlı düzeyde kaldığını ancak iklim değişikliğinin yol açtığı maliyetlerin giderek yükseldiğini bildirdi.
Lagarde, iklim kaynaklı olumsuzlukların ilerleyen dönemde kontrol altına alınmasının daha güç hale gelebileceğine dikkat çekerek, Avrupa'nın finansal güvence sistemlerini güçlendirmesi ve temiz enerjiye dayalı, daha dayanıklı bir elektrik altyapısı oluşturması gerektiğini ifade etti.
İklim Değişikliği ve Ekonomik Sonuçları Neler Olabilir?
Lagarde, “Avrupa’nın sıcak yazından bir uyarı” başlıklı değerlendirmesinde, yaz döneminde yaşanan sıcak hava dalgaları nedeniyle kıta genelinde 30 binden fazla beklenmedik ölümün kayıtlara geçtiğini belirtti. Ayrıca İspanya ve Fransa’da orman yangınlarının yaklaşık 400 bin hektarlık alanı etkilediğini aktardı.
Ren ve Tuna nehirlerinde su seviyelerinin gerilemesinin nehir taşımacılığını olumsuz etkilediğini ve nükleer santrallerin soğutma süreçlerinde aksamalara neden olduğunu kaydeden Lagarde, Avrupa’nın dünya ortalamasına kıyasla yaklaşık iki kat daha hızlı ısındığını vurguladı.
Kuraklık ve Ekonomik Kayıplar Üzerine Değerlendirmeler
ECB’nin değerlendirmelerine göre, bu yaz görülen aşırı hava koşullarının Euro Bölgesi ekonomisi üzerindeki kısa vadeli etkileri sınırlı ve geçici kaldı. Bununla birlikte Lagarde, araştırmaların sıcak hava dalgalarından etkilenen bölgelerde ekonomik faaliyetlerin iki yılın ardından ortalama yüzde 1,5, kuraklığa maruz kalan bölgelerde ise dört yıl sonra yüzde 3 daha düşük seviyede gerçekleştiğini ortaya koyduğunu belirtti.
Euro Bölgesi’ndeki şirketlerin yaklaşık dörtte üçünün doğanın sunduğu en az bir hizmete yüksek oranda bağımlı olduğunu ifade eden Lagarde, bölgedeki ekonomik üretimin yaklaşık yüzde 12’sinin yetersiz sel korumasından kaynaklanan risklerle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.
Sigorta Kapsamındaki Yetersizlikler Neden Önemli?
Doğal afetlerin yol açtığı zararların geçmişte yalnızca dörtte birinin sigorta güvencesi altında olduğunu hatırlatan Lagarde, sigorta kapsamındaki bu yetersizliğin vatandaşlar, işletmeler ve kamu bütçesi üzerinde ciddi bir mali yük yarattığını kaydetti. Ayrıca, Orta Doğu’daki savaşın neden olduğu enerji arz şokunun Avrupa’da yaz döneminde görülen aşırı sıcaklarla aynı zamana denk gelmesinin elektrik fiyatları üzerindeki baskıyı daha da artırdığını belirtti.
Yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik yatırımların, doğalgaz fiyatlarındaki yükselişin elektrik maliyetlerine aktarılmasını sınırladığını vurgulayan Lagarde, İspanya’da doğalgaz santrallerinin elektrik fiyatlarını belirlediği zaman diliminin 2020’de yaklaşık yüzde 80 seviyesindeyken 2026 yılında yüzde 20’nin biraz üzerine indiğine işaret etti.
Gelecekteki Adımlar ve Yatırım İhtiyaçları Neler Olmalı?
Avrupa’nın iklim değişikliğinden kaynaklanan ekonomik tehlikelere karşı üç temel alanda adım atması gerektiğini belirten Lagarde, öncelikle iklim sigortalarının kapsamının genişletilmesini ve Avrupa Birliği (AB) genelinde kamu ile özel sektörün ortak hareket edeceği bir reasürans sisteminin oluşturulmasını önerdi. İkinci olarak elektrik şebekelerinin yenilenmesi ve enerji depolama kapasitesinin artırılması gerektiğini vurgulayan Lagarde, şebeke altyapısının geliştirilmesi için harcanan her 1 euronun, sistemin diğer maliyetlerinde 2 eurodan fazla tasarruf sağlayabildiğini ifade etti.
Üçüncü önceliğin ise şirketlerin kendi elektrik üretim ve depolama altyapılarını kurmalarının önündeki engellerin kaldırılması olduğunu belirtti. Yeni elektrik şebekesi bağlantılarının tamamlanmasının iki ila on yıl arasında sürebildiğine dikkat çeken Lagarde, AB genelinde ortak kuralların uygulanmasının bu süreleri kısaltabileceğini kaydetti.
COP31 Zirvesi ve İklim Hedefleri Üzerine Düşünceler
Gerekli yatırımların önemli bir bölümünün özel sektör kaynaklarıyla karşılanması gerektiğini belirten Lagarde, tasarruf ve yatırımlar birliğinin tamamlanmasının ve karbon fiyatlandırmasını da kapsayan öngörülebilir iklim politikalarının finansman giderlerini azaltabileceğini ifade etti. Gelecek hafta Antalya’da başlayacak COP31 zirvesinin, küresel iklim hedeflerini somut uygulamalara dönüştürmek açısından önemli bir fırsat sunduğunu dile getiren Lagarde, aşırı sıcaklıkların gelecekte daha sık ve daha şiddetli görüleceği konusunda uyarıda bulundu.
Lagarde, Avrupa’nın iklim kaynaklı ekonomik kayıpları azaltabilecek gerekli araçlara sahip olduğunu belirterek, bu imkanların vakit kaybetmeden devreye alınması gerektiğinin altını çizdi.
