Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan son verilere göre, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), 2025 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre %1,84 oranında artış gösterdi. Endeksteki yükseliş trendi, bir önceki yılın Aralık ayına göre %31,43 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %34,24 olarak hesaplandı. On iki aylık ortalamalar dikkate alındığında ise girdi fiyatlarındaki artışın %32,44 seviyesinde seyrettiği görüldü. Bu veriler, tarımsal üretim maliyetlerinin genel enflasyon eğilimiyle paralel bir seyir izlediğini ancak bazı alt kalemlerde maliyet baskısının çok daha hissedilir olduğunu ortaya koydu.
Veteriner Harcamaları ve Enerji Maliyetleri Üreticiyi Zorluyor
Haberin detaylarına bakıldığında, ana gruplar arasındaki değişim oranları dikkat çekici farklılıklar gösteriyor. Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi aylık bazda %1,96 artış kaydederken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde bu oran %1,10 seviyesinde kaldı. Yıllık bazda ise tarımda kullanılan doğrudan girdilerin maliyeti %35,49 artarak genel endeksin üzerine çıktı. Alt gruplar bazında incelendiğinde, hayvancılık sektörünü doğrudan etkileyen veteriner harcamaları %65,48’lik yıllık artışla maliyet artışında zirveye yerleşti. Aylık bazda ise en yüksek artış, tarımsal mekanizasyonun temel girdisi olan enerji ve yağlayıcılar grubunda %4,51 olarak gerçekleşti.
Ana Gruplar ve Alt Kalemlerdeki Değişimler dikkat çekti
Tarım-GFE verileri, çiftçinin hem günlük işletme giderlerinde hem de uzun vadeli yatırım kalemlerinde maliyet artışıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Bir önceki yılın aynı ayına göre tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerdeki %27,01’lik artış, makine ve ekipman maliyetlerindeki yükselişin devam ettiğine işaret ediyor. Öte yandan, on iki aylık ortalamalara göre gerçekleşen %32,44’lük artış oranı, maliyetlerin yıl genelinde yüksek bir bazda oturduğunu kanıtlıyor. Uzmanlar, enerji ve veteriner hizmetleri gibi temel kalemlerdeki bu yükselişlerin, ilerleyen dönemlerde gıda fiyatları (Gıda TÜFE) üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturabileceği konusunda uyarıyor.
