Karadeniz bölgesinde gemi ve limanlara yönelik saldırıların etkisi, buğday ihracatında aksamalara yol açarak küresel piyasalarda fiyat artışlarını tetikledi. Chicago'da vadeli buğday fiyatları, haziran ayındaki en düşük seviyeden yaklaşık yüzde 40 oranında yükselerek son üç buçuk yılın en yüksek düzeyine ulaştı.
Karadeniz'deki İhracat Aksaklıkları Neden Oluyor?
Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen buğday ihracatındaki aksaklıklar, Rusya-Ukrayna savaşının devam etmesiyle birlikte arz endişelerini artırdı. Bu durum, dünyanın önde gelen buğday alıcılarının daha yüksek maliyetlerle karşılaşmasına neden olmaktadır. Temmuz ayından bu yana yaşanan saldırılar, tahıl ihracatını ciddi biçimde sekteye uğratmıştır.
Rusya'nın eylül ayında yaklaşık 1 milyon ton buğday ihraç etmesi beklenirken, geçen yıl aynı dönemde bu miktar yaklaşık 5 milyon tondu. Ukrayna'nın bu ayki ihracatının da yaklaşık 1 milyon ton olacağı tahmin edilmektedir. Bu, geçen yılın aynı dönemindeki ihracatın yarısına karşılık gelmektedir.
Asyalı Alıcılar Üzerindeki Baskı Artıyor
Arzdaki bu düşüş, özellikle Asyalı alıcıları baskı altına almıştır. Dünyanın en büyük ikinci buğday ithalatçısı olan Endonezya, bu ay Karadeniz bölgesinden yalnızca yaklaşık 60 bin ton buğday almıştır. Geçen yılın eylül ayında bu miktar yaklaşık 500 bin tondu. Endonezya'daki un fabrikaları, arz açığını kapatmak için alternatif kaynaklar aramaktadır.
Tüccarlar, Endonezya'daki alıcıların Avustralya buğdayına, Karadeniz'den gelen sevkiyatların fiyatından yaklaşık yüzde 20 ila 25 daha fazla ödediğini belirtmektedir. Mısır ise ithalatta ciddi bir düşüşle karşı karşıya kalmıştır. Ülkenin buğday ithalatı, eylül ayının ilk yarısında 143 bin 870 tona gerilemiştir.
Fiyat Artışlarının Ekmeğe Etkisi Ne Olacak?
Mısır'daki bazı un fabrikaları, yüksek fiyatlar nedeniyle faaliyetlerini kapasitelerinin yaklaşık yüzde 30'una düşürmüştür. Reuters'a göre, buğday sevkiyatlarını satın almak için rekabetin yıl sonuna kadar yoğunlaşması muhtemeldir. Güney Yarımküre'de hasat edilen ürünler piyasaya girene kadar fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskı sürebilir.
Bu durum, buğday fiyatlarındaki artışın önümüzdeki dönemde ekmek fiyatlarına da yansıması olasılığını artırmaktadır. Bu gelişmeler, gıda fiyatları üzerinde geniş kapsamlı etkilere yol açabilir ve tüketiciler için önemli bir mali yük oluşturabilir.
