Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA), Orta Doğu'daki gerilimlerin küresel akaryakıt piyasalarına yansımasına dair kapsamlı bir analiz yayımladı. Yayımlanan raporda, şubat ayının sonlarından itibaren İran hattında yaşanan gelişmelerin ardından benzin ve dizel fiyatlarında görülen tırmanışın tüketiciler üzerindeki faturasının oldukça ağır olduğu gözler önüne serildi.
Küresel Maliyetin Üçte Biri ABD'ye Yüklendi
Analize göre, ABD ve İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana dünya genelindeki tüketiciler 468 milyar dolarlık ek maliyetle karşı karşıya kaldı. Hürmüz Boğazı eksenli küresel petrol krizinden en fazla zararı gören ülkenin 160 milyar dolarlık artışla ABD olduğu vurgulanırken, bu rakamın toplam küresel maliyetin üçte birine ulaştığına dikkat çekildi. ABD'yi 54 milyar dolarla Çin ve 17 milyar dolarla Kanada takip etti.
Kişi Başına Düşen Ek Yükte Zirve
Dünyanın en büyük petrol üreticisi konumundaki ABD'de akaryakıt zamlarının kişi başına 471 dolarlık ek harcama getirdiği, bu tutarın 60 dolar olan küresel ortalamanın yaklaşık 8 katı olduğu ifade edildi. Kişi başına düşen en yüksek ek maliyet sıralamasında ABD'yi 422 dolarla Kanada ve 386 dolarla Avustralya izledi. Uzmanlar, ABD piyasasındaki fiyat artışlarının diğer ekonomilerle benzer seyretmesine rağmen, ülkenin kişi başı yüksek yakıt tüketimi ve petrole bağımlılığı azaltma konusundaki yetersizliğinin bu tabloyu tetiklediğini belirtti.
Elektrikli Araçlar ve Tasarruf Eğilimleri
Raporda, geleneksel benzinli araç kullanan tipik bir ABD'li sürücünün mart ayından bu yana akaryakıta ortalama 440 dolar daha fazla ödediği, elektrikli araç sahiplerinin ise şarj maliyetindeki artışın 17 dolarla sınırlı kaldığı kaydedildi. Buna karşın, ABD'de elektrikli araçların yeni araç satışlarındaki payının 2026'nın ilk 8 ayında yüzde 7,3'e gerilediği, bu oranın Çin'de yüzde 57 ve Avrupa Birliği'nde yüzde 32 olduğu aktarıldı. Öte yandan, 2023 yılından bu yana yakıt tüketimini düşüren ülkelerin maliyetleri sınırlandırabildiği; bu sayede Çin'in 10,8 milyar dolar, Almanya'nın 3,7 milyar dolar ve ABD'nin 5,7 milyar dolar tasarruf sağladığı bildirildi.
(Kaynak ve Görsel: Anadolu Ajansı)
