Uluslararası finans kuruluşları ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine dayandırılan son raporlar, küresel ekonomideki daralmaların ve maliyet artışlarının derinleştiğini ortaya koyuyor. Azalan stok seviyeleri ile yükselen enerji ve navlun giderleri, dünya genelinde fiyat istikrarını tehdit etmeye devam ediyor.
2027 Yılına Kadar Sürebilecek Kriz Ortamı
Uzmanların derlediği bilgilere göre, enflasyonun sebep olduğu mevcut kriz ortamının 2027 yılına kadar sürmesi bekleniyor. Özellikle Brent petrolün varil fiyatının 114 dolar sınırını aşması ve ABD Batı Teksas türü ham petrolün 101 doların üzerine tırmanması, küresel enflasyonu doğrudan ve dolaylı yollardan tetikleyen en büyük unsurlar arasında görülüyor.
Gıda Fiyatlarında Dört Yılın Zirvesi
Lojistik aksamalar ve olumsuz hava koşullarının arz endişelerini artırmasıyla küresel gıda fiyatları eylülde yaklaşık 4 yılın zirvesine çıktı. FAO Gıda Fiyat Endeksi, eylülde bir önceki aya göre yüzde 1,5 artışla 136 puana yükselerek Kasım 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,8 artış gösteren endeks, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından Mart 2022'de kırılan tarihi rekorun ise yüzde 14,3 altında kalmayı sürdürdü.
Merkez Bankalarından Agresif Sıkılaşma Adımları
Küresel piyasalarda doğal gaz fiyatlarının Orta Doğu’daki savaş öncesi seviyenin iki katını aşması ve enerji enflasyonunun çift hanelere yükselmesi merkez bankalarını harekete geçirdi. Enflasyon dalgasına geçmişte geç müdahale etmekle eleştirilen merkez bankalarının, bu kez risk almayarak yeni bir sıkılaşma döngüsü başlatmaları dikkat çekiyor. Bu kapsamda ECB, politika faizini bu yıl toplamda 50 baz puan artırarak mevduat faiz oranını yüzde 2,50'ye yükseltti. ABD Merkez Bankası (Fed) ise enflasyonist baskılara yanıt vererek politika faizini 25 baz puan artışla yüzde 3,75-yüzde 4 aralığına çekti.
Üç Büyük Bankanın Kritik Kararları Bekleniyor
Gelişen bu risklerin gölgesinde hareket eden üç büyük merkez bankası, bu hafta yeni para politikası kararlarını ilan edecek. Fed'in faiz kararı 28 Ekim Çarşamba günü, ECB'nin kararı 29 Ekim Perşembe günü ve BoJ'un kararı 30 Ekim Cuma günü açıklanacak.
(Kaynak ve Görsel: Anadolu Ajansı)
