Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından hazırlanan ve dünya genelinde 56 ülkenin tarımsal verilerini mercek altına alan son rapor, sektördeki finansal hareketliliğin ulaştığı devasa boyutu gözler önüne serdi. Yapılan incelemelere göre, tarım faaliyetlerine aktarılan toplam kaynak miktarı geçtiğimiz yıl 950 milyar dolar barajını aşarak tarihi bir rekor seviyeye ulaştı.
Söz konusu desteklerin toplam üretim değerine olan oranına bakıldığında, 2023 yılında yüzde 17,6 olan payın 2025 itibarıyla yüzde 19,1 seviyesine tırmandığı görülüyor. Bu durum, uzun yıllardır süregelen desteklerin azalma eğiliminin yerini yeniden yükseliş ivmesine bıraktığını kanıtlıyor.
Farklı bölgelerde destek stratejileri ayrışıyor
OECD raporunda, coğrafi bölgelere göre destek yöntemlerinin ciddi farklılıklar gösterdiği vurgulanıyor. Gelişmekte olan ekonomilerin öncelikli olarak fiyat desteklerine odaklandığı belirtilirken, OECD üyesi gelişmiş ülkelerin ise doğal afet yardımlarını da içine alan bütçe ödemeleri konusunda daha aktif olduğu gözlemleniyor. Bireysel çiftçilere doğrudan sağlanan mali yardımlar, 2023-2025 döneminde yıllık ortalama 661 milyar dolar gibi yüksek bir rakama ulaştı.
Politikaların piyasa üzerindeki olumsuz etkileri
Raporda öne çıkan bir diğer önemli bulgu ise uygulanan bazı teşviklerin tüketiciler üzerinde yarattığı baskı oldu. Özellikle yurt içi ürün fiyatlarını uluslararası piyasaların üzerine taşıyan uygulamaların, vatandaşın satın alma gücünde ciddi bir erimeye yol açtığı kaydediliyor. Toplam yardım paketlerinin yaklaşık yarışının ise tarımsal üretim ve ticareti bozma potansiyeli yüksek olan yöntemlerden oluşması endişe verici olarak nitelendiriliyor.
Dönüşüm için inovasyon çağrısı
Tarımsal altyapı, inovasyon ve Ar-Ge çalışmaları için yıllık ortalama 118 milyar dolar ayrılmasına rağmen, bu miktarın sektörün modernleşme ve dönüşüm ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığı ifade ediliyor. OECD uzmanları, jeopolitik riskler ve iklim krizine bağlı aşırı hava olaylarının tarım üzerindeki baskısını hatırlatarak, devletlerin destek mekanizmalarını daha stratejik bir şekilde kurgulaması gerektiğini belirtiyor. Gelecek dönemde verimliliğin artırılması için altyapı, ileri teknoloji kullanımı ve risk yönetimi yatırımlarına ağırlık verilmesi kritik önem taşıyor.
(Kaynak ve Görsel: GZT)
