Habertürk ekranlarında Hülya Hökenek’in konuğu olan SGK Uzmanı Murat Bal, “yıpranma payı” konusunda önemli açıklamalarda bulundu. Bal, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) yeni düzenlemeleriyle birlikte, yıpranma payından yararlanmak isteyen meslek gruplarına ispat zorunluluğu getirildiğini belirtti.
Yıpranma Payı Nedir?
2008 yılında yürürlüğe giren yıpranma payı sistemi, çalışma hayatında hem fiziki hem de ruhsal olarak daha fazla yıpranan meslek gruplarına pozitif ayrımcılık sağlıyor. Bu uygulama sayesinde ağır koşullarda çalışanlar, emeklilikte belirli avantajlar elde edebiliyor.
‘Artık İspat Etmek Zorunlu Hale Geldi’
Bal’a göre yüzlerce meslek grubunu kapsayan bu hak, yeni düzenlemeyle birlikte daha sıkı şartlara bağlandı.
Örneğin; gemi çalışanları, uzak yol kaptanları, çiftçiler, odun kömürü ocaklarında çalışanlar veya yaşlı bakım hizmetleri personeli gibi zorlu işlerde çalışanların artık mesleki zorluklarını ispatlamaları gerekecek.
SGK Düzenlemelerinde Zorluk Dönemi
SGK uzmanı Bal, yalnızca yıpranma payında değil, emeklilik sisteminin genelinde zorlukların artırıldığını vurguladı. EYT’nin ardından erken emeklilikte ciddi sayılara ulaşılması ve bütçeye yükün artması nedeniyle, kurumun farklı alanlarda da hak kazanmayı güçleştirdiğini söyledi.
Örneğin; engelli emekliliği için daha önce Maliye Bakanlığı üzerinden alınan raporlar yeterliyken, artık SGK kendi sağlık kurulları üzerinden “iş gücü kaybı” kriteriyle daha zor bir süreç işletiyor.
Ekonomik Gerekçeler Ön Planda
Murat Bal’a göre bu kararların arkasında temel olarak ekonomik kaygılar yatıyor. “EYT ile birlikte 39-40 yaşında dahi emeklilikler oldu. Sayı çok arttı ve bütçeye yük bindi. Bu nedenle SGK, kolay emekliliği zorlaştırıyor” dedi.
Bal, düzenlemelere karşı sendikalardan ve meslek örgütlerinden ciddi bir tepki gelmediğini de belirtti. “Sanki bu uygulamalar kabullenilmiş gibi. Engelli emeklilikte de aynı sessizlik yaşandı” ifadelerini kullandı.
Yeni Düzenleme Ne Zaman Başlayacak?
SGK’nın yıpranma payına yönelik yeni uygulaması 2025 yılı itibarıyla yürürlüğe girecek. Bu tarihten sonra hak sahipleri, emeklilik avantajlarından yararlanabilmek için mesleklerindeki zorlukları belgelerle kanıtlamak zorunda kalacak.
