Vedat Bilgin'in son açıklamasına göre, emeklilik için 8 Eylül 1999 öncesindeki emeklilik şartlarının aranacağı, bu çerçevede 5000 prim gün sayısı + kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresini yerine getirmiş olanların yaş şartı aranmadan emekli olabileceği anlaşılmaktadır.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) konusunda sona doğru yaklaşıldı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, "sigortalılık başlangıcı 8 Eylül 1999 öncesinde olan yaklaşık 4,5 milyon kişi olduğu, bunlardan 2022/Haziran ayı itibarıyla prim gün sayısı ve sigortalılık süresini dolduran ve yaş şartı kaldırıldığında hemen emekli olabilecek kişi sayısının 1,5 milyon civarında bulunduğu, yılsonu itibariyle bu sayının bir miktar değişebileceği (muhtemelen artacak),  geriye kalanların da zaman içinde sigortalılık süresi ve prim gün sayısını tamamlayıp emeklilik hakkı elde edeceği, EYT'lilerin büyük çoğunluğunu SSK primi ödeyen 4/a’lıların oluşturduğu ve yüzde 87'sinin bir işte çalıştığı, bu nedenle EYT düzenlemesinin çıkmasıyla özel sektörün kıdem tazminatı sorunuyla karşı karşıya kalacağı,  prime takılma gibi bir durum olmayacağı, çünkü 8 Eylül 1999 öncesi prim gün şartının değiştirilmeyeceği, yapılacak olan düzenlemenin sınır koyan bir düzenleme olmayacağı, herkesi kapsayan bir düzenleme olacağı” yönünde açıklamalarda bulundu.

Kimler EYT kapsamına giriyor?

8 Eylül 1999 ve öncesi olup, prim gün sayısı ve sigortalılık süresini doldurmuş, ancak yaşını dolduramamış olanlar EYT kapsamına girmektedir. Bakanın son açıklamasına göre, emeklilik için 8 Eylül 1999 öncesindeki emeklilik şartlarının aranacağı, bu çerçevede 5000 prim gün sayısı + kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresini yerine getirmiş olanların yaş şartı aranmadan emekli olabileceği anlaşılmaktadır.

- 8/9/1999 tarihinden sonra ilk defa çalışmaya başlayan ve prim gününü dolduranlar EYT kapsamında emekli olabilecek mi?

TBMM’ye gelecek yasa teklifinde eğer farklı bir düzenleme olmazsa, ilk sigortalılık başlangıcı 9 Eylül 1999 ve sonrası olan kişiler EYT kapsamına girmediklerinden bu durumda olan sigortalılar emeklilik için gerekli olan prim gün sayısını (7000 gün) doldurmuş olsalar dahi EYT kapsamında emekli olamayacaklardır. Bu durumda olanlar prim gün sayısının yanı sıra kanunda öngörülen yaş şartlarını (kadın ise 58 yaş, erkek ise 60 yaş) yerine getirmek suretiyle emekli olabileceklerdir.

- EYT kapsamında emekli olacak işçiler ihbar süresine uymak zorunda mı?

İhbar tazminatı, sözleşmeyi fesheden tarafın, bu durumu kanuni ihbar önellerine uygun bir şekilde karşı tarafa bildirmemesi halinde ödemesi gereken bir tazminattır.

Yargıtay’ın 22. H.D. 2016/27701 Esas ve 2020/630 Karar sayılı kararında; “İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması nedeniyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.” denilerek buna ilişkin görüş ortaya konulmuştur.

- EYT kapsamında emeklilik hakkını kazanan kişileri işveren işten çıkmaya zorlayabilir mi?

Sosyal güvenlik mevzuatında emekli aylığı kişinin talebi/başvurusu üzerine bağlanmaktadır. Başka bir ifadeyle, bütün emeklilik şartları yerine getirilmiş olsa dahi, SGK kişinin talebi olmaksızın kendiliğinden emekli aylığı bağlamamaktadır.

Cemal Enginyurt: "EYT ocak ayına yetişir" Cemal Enginyurt: "EYT ocak ayına yetişir"

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18’inci maddesinde; “... işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yetersizliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.” Şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İş Kanunu’nun 18’ inci maddesinde geçerli fesih halleri arasında emeklilik olgusuna yer verilmemiştir. 

Nitekim, Y9.HD.nin 27.10.2003 Ta., 18257/ 17985 sayılı kararında da “Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacının fesih tarihinde emekliliğe hak kazandığı sabit olup, uyuşmazlık dışıdır. Belirtmek gerekir ki bu salt emeklilik fesih için geçerli bir neden olamaz. Emekliliğin fesih için geçerli bir neden teşkil edeceğine dair bir kurala yer verilmiş değildir.” denilerek emekliliğin tek başına fesih için geçerli bir neden olamayacağına dikkat çekilmiştir.

Dolayısıyla, EYT kapsamında emeklilik şartlarını yerine getirmiş olmasına rağmen, emekli olmayarak çalışmayı tercih edecek personelin, işveren tarafından salt emeklilik şartlarını yerine getirdiğinden bahisle işten çıkmaya zorlanamayacak olup, aksi halde işçinin işe iade davası açma hakkı gündeme gelebilecektir.