AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, uzun süredir hazırlıkları süren 11. Yargı Paketi’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunulduğunu duyurdu. Teklifte, infaz düzenlemeleri, Kovid izni uygulamalarına ilişkin yeni çerçeve ve sokak ile trafik güvenliğini artırmaya dönük çok sayıda madde yer alıyor. Paketin, kamuoyunda uzun süredir tartışılan “infaz iyileştirmesi” başlığında önemli değişiklikler içermesi bekleniyor.
İnfazda Yeni Dönem: 50–55 Bin Mahkum İçin Tahliye İmkanı
Paketin en çok merak edilen başlığını infaz düzenlemesi oluşturuyor. Abdullah Güler’in paylaştığı bilgilere göre teklif yasalaşırsa, yaklaşık 50 ila 55 bin mahkumun bu düzenlemeden yararlanabileceği öngörülüyor.
Düzenleme ile denetimli serbestlik ve açık cezaevi izinleri bakımından yeni bir dönemin başlatılması amaçlanıyor. Özellikle son yıllarda farklı kanun değişiklikleriyle parçalı hale gelen infaz rejiminin, bu paketle birlikte daha öngörülebilir ve bütüncül bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Kamuoyunda zaman zaman dile getirilen “genel af” beklentisi ise bu paketle tam anlamıyla karşılanmıyor. Buna karşın, teklif metninin kapsamlı bir infaz iyileştirmesi içerdiği; belirli suç grupları ve infaz süreleri açısından ciddi bir esneklik alanı açacağı vurgulanıyor.
Trafik Magandalarına ve Hava Ateşine Ağır Yaptırımlar
Teklifin öne çıkan unsurlarından biri de sokak ve trafik güvenliğine dönük cezaların ağırlaştırılması. Özellikle kamuoyunda sık sık tepki çeken trafik magandalığı ve kontrolsüz silah kullanımına karşı yeni yaptırımlar gündemde. Buna göre, trafikte bir aracı durduran, yol kesen veya geçişini engelleyen kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Bu düzenleme ile hem yol güvenliğinin korunması, hem de toplumda infial yaratan şov amaçlı trafik ihlallerinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca, “meskun mahalde silahla ateş etme” suçunda da cezalar yukarı yönlü güncelleniyor. Özellikle düğün, nişan, asker uğurlaması gibi toplu etkinliklerde havaya ateş açılması hâlinde, verilecek cezanın yarı oranında artırılması teklif ediliyor. Böylece, her yıl can kayıplarına ve yaralanmalara neden olan “maganda kurşunu” vakalarına karşı daha caydırıcı bir hukuki zemin oluşturulması hedefleniyor.
Siber Dolandırıcılığa Karşı Bankalara 48 Saatlik Bloke Yetkisi
11. Yargı Paketi, teknolojinin suç amaçlı kullanımına karşı da yeni önlemler içeriyor. Bilişim sistemleri üzerinden yapılan dolandırıcılık vakalarına karşı bankalara yeni yetkiler tanınıyor. Teklife göre, bilişim yoluyla dolandırıcılık şüphesi bulunan durumlarda bankalar, ilgili hesabı 48 saate kadar askıya alabilecek. Bu süre içinde hem işlemler durdurulacak, hem de şüpheli para hareketlerinin incelenmesine imkan tanınacak. Böylece mağdurların yaşadığı kayıpların büyümesinin önüne geçilmesi ve suç gelirlerinin izlenebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Yine pakette, kiralanan araçların suçta kullanılması veya parçalanarak satılması durumunda uygulanacak cezalar da ağırlaştırılıyor. Araç kiralama yoluyla işlenen suçların son dönemde artmasına dikkat çekilerek, bu fiilleri işleyenlere yönelik daha sert yaptırımlar getiriliyor.
GSM Hatlarına Yeni Standartlar: Hat Sınırı ve Vefat Edenlerin Hatları
Teklifin dikkat çeken bir diğer boyutu, GSM hatlarına ilişkin düzenlemeler. Buna göre; yabancı uyrukluların hat alımında yeni standartlar getirilecek, bir kişinin alabileceği hat sayısına sınırlama getirilecek, vefat eden kişilere ait GSM hatlarının en geç 3 ay içinde kapatılması sağlanacak.
Bu adımların, sahte hat kullanımı, kimlik hırsızlığı, kaçak iletişim ve dolandırıcılık gibi suçların önlenmesine katkı sunması bekleniyor. Özellikle başkası adına açılan hatların suçta kullanılmasının yaygınlaşması üzerine, operatörlerin ve yetkili bayilerin sorumluluğunun da bu düzenlemelerle netleştirilmesi amaçlanıyor.
Önceki Yargı Paketleri: Reform Sürecinin Devam Halkası
Türkiye’de yargı reformu süreci, son yıllarda artan sıklıkta çıkarılan paketlerle devam ediyor. Daha önce kabul edilen 8. ve 9. Yargı Paketleri, kadına yönelik şiddetle mücadele, icra ve iflas kanununda değişiklikler, başta olmak üzere çok sayıda alanda yeni düzenlemeler getirmişti.
Özellikle önceki paketlerde “Noterlik Kanunu” ve “Denetimli Serbestlik süreleri” konusunda yapılan teknik değişiklikler, hukuk çevrelerinde geniş tartışmalara neden olmuştu. Uygulamada ortaya çıkabilecek sonuçlar, akademi, barolar ve yargı mensupları tarafından detaylı biçimde değerlendirilmiş; kimi başlıklarda yeni revizyonlar gündeme gelmişti.
11. Yargı Paketi’nin de bu reform sürecinin devam halkası olarak, hem infaz rejimi, hem de güvenlik ve siber suçlarla mücadele alanlarında yeni bir çerçeve oluşturması bekleniyor.
Meclis Takvimi: Komisyon Sonrası Genel Kurul Aşaması
Hazırlanan teklif, TBMM Adalet Komisyonu’na sevk edildi. Paketle ilgili görüşmelerin önümüzdeki hafta Komisyon gündemine alınması öngörülüyor.
