2026 yılının ikinci Ay tutulması, 28 Ağustos Cuma günü Dünya'nın gölgesinin Ay yüzeyinin bir bölümünü örtmesiyle gerçekleşecek. NASA'nın parçalı Ay tutulması olarak sınıflandırdığı bu gök olayı, Türkiye'den sabaha karşı izlenebilecek. İstanbul'da yarı gölgeli evre saat 04.23'te başlayacakken, Ay'ın belirgin biçimde kararmaya başlayacağı parçalı evre ise 05.33'te başlayacak. Ancak Ay'ın batış saati nedeniyle tutulmanın tamamı görülemeyecek.
Ay tutulmasının gözlemlenebilir aşamaları nelerdir?
İstanbul'da tutulma saat 04.23'te başlayacak ve parçalı evre 05.33'te görülecek. Ancak Ay saat 06.29 civarında batacağı için gök olayının küresel maksimum aşaması takip edilemeyecek. Gözlem süresi, şehirlerin konumuna göre farklılık gösterecek. 2026 Ay tutulması, Türkiye'den yalnızca ilk bölümleri izlenebilecek.
Tutulma, Amerika kıtaları, Avrupa, Afrika ve Batı Asya'nın bazı bölgelerinden izlenebilecek. Ay'ın yalnızca bir bölümü Dünya'nın koyu iç gölgesine girecek. Bu nedenle halk arasında “Kanlı Ay” olarak adlandırılan gök olayı, bilimsel olarak parçalı Ay tutulması şeklinde sınıflandırılmaktadır.
Kanlı Ay tutulması ile parçalı Ay tutulması arasındaki farklar nelerdir?
“Kanlı Ay” tanımı, ağırlıklı olarak Ay'ın tamamının Dünya'nın iç gölgesine girdiği tam Ay tutulmaları için kullanılmaktadır. 28 Ağustos'taki olayda ise Ay'ın tamamı örtülmeyecek. Bununla birlikte gölgede kalan bölümde kızıl ve turuncu tonlar görülebilecek. Bu renk değişimi, Dünya atmosferinden geçen güneş ışığındaki mavi ve mor dalga boylarının daha fazla saçılmasından kaynaklanmaktadır.
Kırmızı ve turuncu ışınlar Ay yüzeyine ulaşarak kızılımsı bir görünüm oluşturacaktır. İstanbul'da yarı gölgeli evre saat 04.23'te başlayacak, parçalı tutulma 05.33'te belirginleşecek ve görülebilen en ileri aşamaya 06.26'da ulaşılacaktır.
Gözlem süresi şehirler arasında nasıl değişiyor?
Tutulmanın astronomik evreleri Türkiye genelinde aynı zaman diliminde başlayacak. Ancak Ay'ın batış saati ve ufuktaki konumu şehirler arasında değişiklik gösterecektir. Bu nedenle gözlem süresi her noktada aynı olmayacak. Ay, parçalı evre başladığında ufka yaklaşmış olacak ve binalar, tepeler, ağaçlar ve hava koşulları görüşü doğrudan etkileyebilecektir.
Parçalı Ay tutulması, çıplak gözle güvenli bir şekilde izlenebilmektedir. Güneş tutulmasından farklı olarak koruyucu gözlük veya filtre kullanmak gerekmemektedir. Dürbün ve teleskop, Ay yüzeyindeki gölge sınırının daha ayrıntılı görülmesini sağlayabilir.
