EKPSS, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda engelli bireylerin kamu kurumlarına yerleştirilmesi amacıyla düzenleniyor. Sınav 2024’te 28 Nisan’da 81 il merkezinde gerçekleştirilirken, başvurular 12-29 Şubat tarihleri arasında alınmıştı. EKPSS’ye hazırlanıp 82 puan aldığı halde yerleşemeyen bir engelli aday, yaşadığı süreci şu sözlerle anlatıyor:
“Atanabilmek için sınava hazırlanıp 82 puanla hastalığımla sessizce savaş vermeye devam ediyor, atama kaygısıyla yıpranıyorum. 3 Aralık’ta sadece ‘anılmak’ değil, sesimizin duyulmasını istiyoruz. EKPSS’de binlerce kişi yüksek puanla açıkta kaldı. İkinci atamada engelliler kamuda görevinin başında olmak istiyor.”
Bu ifade, yüksek puana rağmen kadro yetersizliği nedeniyle açıkta kalan adayların yaşadığı psikolojik ve ekonomik yükü özetliyor.
80 üzeri puanla açıkta kalan binlerce engelli var
Son yıllarda EKPSS’ye giren aday sayısı artarken, ayrılan kontenjanların sınırlı olması tepkilere neden oluyor. Engelliler Konfederasyonu’nun daha önce yaptığı açıklamalarda, 2018 EKPSS’de 80 üzeri puan alıp atanamayan binlerce engelli aday bulunduğu, bunların arasında ön lisans ve lisans mezunlarının da olduğu belirtilmişti.
Sivil toplum temsilcileri, benzer tablonun bugün de devam ettiğini, özellikle 80 ve üzeri puan almasına rağmen tercih ettiği alanlarda kadro bulamayan çok sayıda adayın bulunduğunu dile getiriyor.
68 bini aşkın engelli birey çeşitli kadrolara yerleştirildi
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 31 Aralık 2024’te yaptığı açıklamada, “1830 engelli vatandaşımızın EKPSS üzerinden kamuda istihdamını sağlayacağız” ifadelerini kullanmış ve yerleştirmelerin kamu kurumlarından alınan talepler doğrultusunda yapılacağını belirtmişti.
Bakanlığın verilerine göre, son 21 yılda kamuda engelli memur sayısı 12 kat artırılarak 68 bini aşkın engelli birey çeşitli kadrolara yerleştirildi; yalnızca son yıllarda birkaç bin kişilik ek kontenjan ilanları yapıldı. Ancak engelli örgütleri ve adaylar, sınava giren on binlerce kişinin sayıya oranla çok daha az kontenjan için yarıştığını, bu nedenle yüksek puanlı çok sayıda adayın yerleşemediğini vurguluyor.
İkinci EKPSS ataması talep ediliyor
Engelli adaylar, EKPSS sonucuna göre yapılan yerleştirmenin ardından yıl içinde ikinci bir atama takvimi daha açıklanmasını istiyor. İkinci bir EKPSS atama döneminin ilan edilmesi, yüksek puanlı adayların açıkta kalmaması için kontenjan sayısının artırılması, engelli kontenjanlarında “boş kalan veya kullanılmayan kadroların” yeniden ilana açılması talep ediliyor.
2025 yılı için yayımlanan tercih kılavuzları ve bakanlık açıklamaları, belirli sayıda kadro için yerleştirme yapılacağını gösterirken, sahadaki engelli adaylar yüksek puanlı olup da atanamayanların sorunlarına özel bir düzenleme yapılmasını talep ediyor.
‘Anılmak değil, atanmak istiyoruz’
Birleşmiş Milletler tarafından 1992’de ilan edilen 3 Aralık Dünya Engelliler Günü, engelli bireylerin toplumsal yaşama tam ve eşit katılımı için farkındalık oluşturmayı amaçlıyor. Türkiye’de bu gün, ağırlıklı olarak etkinlikler ve farkındalık mesajlarıyla gündeme gelirken, EKPSS’ye giren engelli adaylar için 3 Aralık, aynı zamanda istihdam ve gelecek kaygısının da sembolü hâline gelmiş durumda.
Adaylar “3 Aralık’ta sadece ‘günümüzde anılmak’ değil, sesimizin gerçekten duyulmasını istiyoruz. İkinci atamada biz de kamuda görevinin başında olmak, kendi emeğimizle ayakta durmak istiyoruz.” diyor.
Engelli hakları alanında çalışan örgütler, Dünya Engelliler Günü’nün yalnızca sembolik mesajlarla geçiştirilmemesi gerektiğini, özellikle istihdam alanında somut adımlar atılmasının önem taşıdığını vurguluyor.
