ABD ile Kazakistan arasında imzalanan maden anlaşmasının kazananlarının, Başkan Donald Trump’ın ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in oğulları olduğu ortaya çıktı. Anlaşmanın tarafı olan şirketin, Trump ve Lutnick ile bağlantılı olduğu iddia ediliyor. Bu durum, iki ismin kritik anlaşma ile milyonlarca dolar kazanacağı anlamına geliyor.
Trump Ailesinin İş Bağlantıları Nedir?
New York Times’ın haberine göre, ABD ile Kazakistan arasında yapılan maden anlaşması, Trump ailesinin iş bağlantılarına ilişkin yeni tartışmaları gündeme taşıdı. Başkan Donald Trump ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in, Kazakistan’ın dünyanın en büyük işlenmemiş tungsten rezervlerinden birine erişim sağlayacak anlaşmada aktif rol oynadığı belirtiliyor. Tungsten, füze başlıkları, savaş uçakları, bilgisayar çipleri ve diğer kritik ürünlerin üretiminde kullanılan stratejik bir metal olarak öne çıkıyor.
Anlaşma öncesinde Trump yönetiminin, Kaz Resources adlı Amerikan şirketi için 1,6 milyar dolara kadar federal finansmana ilişkin ön başvuruları onayladığı aktarılıyor. Bu durum, anlaşmanın arka planında yatan finansal ilişkilerin karmaşıklığını artırıyor.
Yatırımcılar ve Anlaşmanın Detayları Neler?
New York’taki Trump Tower’da faaliyet gösteren Dominari Securities adlı şirketle bağlantılı yatırımcılar, Kazakistan’daki projeden yüzde 20 pay aldı. Dominari’nin bir bölümüne Donald Trump Jr. ve Eric Trump da ortak. Yatırım hamlesinin, Trump ve Lutnick’in Kazakistan tarafıyla anlaşmayı müzakere ettiği dönemde gerçekleştiği vurgulanıyor. Aynı süreçte, Lutnick ailesinin kontrolündeki Cantor Fitzgerald’ın da Dominari ile birlikte Kazakistan anlaşmasında yer alan başlıca yatırımcılardan biriyle bağlantılı bir şirket için 210 milyon dolarlık yeni sermaye sağlanmasına aracılık ettiği belirtiliyor.
Bu tür sermaye artırımlarının Cantor’a genellikle milyonlarca dolar ücret kazandırdığı ifade ediliyor. Kazakistan anlaşması 6 Kasım’da imzalandı ve bu tarih, Trump’ın oğulları ve ortaklarının dahil olduğu yatırımın gerçekleşmesinden altı gün sonrasına denk geliyor. Söz konusu yatırımın o dönemde kamuya açıklanmadığı kaydediliyor.
Federal İlişkiler ve İddialar Ne Diyor?
New York Times’ın incelediği federal kayıtlara göre, Trump ve Lutnick ailelerinin, federal hükümetle kritik maden anlaşmaları üzerinde çalışan en az 14 şirketle mali bağları bulunuyor. Bu şirketlerin tamamı, ya Trump yönetiminden doğrudan mali destek tekliflerinden yararlandı ya da Ticaret Bakanlığı önünde bekleyen izin başvurularına sahip. Şirketlere sağlanan ya da değerlendirme aşamasında bulunan federal fon miktarının 8,9 milyar doları aştığı belirtiliyor. Bu durum, Trump yönetiminde federal politika yapımı ile aile şirketleri arasındaki çıkar tartışmalarını kritik mineraller alanına taşıyor.
Beyaz Saray ve Ticaret Bakanlığı, hükümet kararlarının aile şirketleriyle uygunsuz şekilde iç içe geçtiği yönündeki iddiaları reddetti. Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai, Trump yönetiminin kararlarında tek ölçütün Amerikan halkının çıkarı olduğunu belirtti. Ticaret Bakanlığı ise Lutnick ya da bakanlıktan herhangi bir yetkilinin, nadir toprak elementleri sektörüyle ilgili olarak Cantor Fitzgerald ile herhangi bir görüşme yapmadığını bildirdi.
Kaz Resources ve Projenin Geleceği
Anlaşmanın merkezinde, Kaz Resources’ın yönetim kurulu başkanı Pini Althaus bulunuyor. Althaus, ABD hükümetiyle tungsten projesine ilişkin görüşmelerin Biden yönetimi döneminde başladığını ve siyasi ayrıcalık elde etmediğini söyledi. Trump’ın oğullarının projeye dahil olduğunu başlangıçta bilmediğini, daha sonra öğrendiğini belirterek, projenin herhangi bir başkan ya da ailenin ötesinde olduğunu savundu.
Kaz Resources’ın, Kazakistan’daki devlet madencilik şirketiyle kurulan ortak girişimde yüzde 70 paya sahip olacağı, Kazak tarafının ise yüzde 30 pay alacağı belirtiliyor. Projenin başlangıçta yaklaşık 650 milyon dolar, toplamda ise 1,1 milyar dolarlık yatırım gerektirdiği ifade ediliyor. Şirket hesaplamalarına göre sahadaki tungstenin değeri 80 milyar dolara kadar çıkabilir.
Habere göre Dominari, Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesinin ardından Donald Trump Jr. ve Eric Trump’ı ücretli danışman olarak işe aldı ve kendilerine yaklaşık 7 milyon dolar değerinde hisse verdi. Eric Trump, “her zaman pasif yatırımcı” olduğunu ve herhangi bir yönetim rolü bulunmadığını söyledi. Projeye dahil yatırımcılardan Paul E. Mann ise Trump’ın oğullarının anlaşmada mali çıkarı olduğunu doğruladı, ancak onlarla ya da Trump ailesinden herhangi biriyle bu konuda görüşmediğini belirtti.
Trump yönetiminden bir yetkiliye göre, Kazakistan’daki maden projesi için öngörülen 1,6 milyar dolarlık ABD finansmanı henüz aktarılmadı ve ek onaylara tabi. Kaz Resources’ın nihai fizibilite çalışması yürüttüğü, bu çalışmanın daha sonra inceleneceği ifade ediliyor. Althaus, projede üretimin 2030’da başlamasını umduğunu, ancak takvimin hızlandırılması yönünde baskı bulunduğunu belirtti.
