Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, jet yakıtı arzındaki sıkıntının derinleştiğini ve bu durumun ne kadar süreceğine dair kesin bir öngörüde bulunmanın mümkün olmadığını ifade etti. AB Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, Brüksel'de düzenlenen basın toplantısında, Orta Doğu'daki gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın jet yakıtı fiyatlarını iki katına çıkardığını belirtti. Itkonen, üye ülkeleri her türlü olasılığa hazırlanmaya çağırdı.
Jet Yakıtı Arzında Olası Sıkıntılar Neler?
Itkonen, Avrupa'daki petrol krizi durumunda veri toplama süreçlerinin standart olmadığını vurguladı. Özellikle petrol ürünleri ile ilgili olarak farklı aktörlerin stoklarının gelişimi konusunda şeffaflık eksikliği bulunduğunu dile getirdi. Bu durum, jet yakıtı arzında yaşanabilecek sorunların daha da derinleşmesine yol açabilir. Krizin başlamasından bu yana, AB Komisyonu, sektör temsilcileri ve diğer paydaşlarla haftalık görüşmeler gerçekleştirmektedir.
Ayrıca, Itkonen, petrol koordinasyon grubu toplantısının bu hafta yapılacağını belirtti. AB içindeki bilgi paylaşım mekanizmasının etkin çalıştığını ve bu durumun eylemlerin koordine edilmesine yardımcı olduğunu ifade etti. Ticari ve stratejik stoklar arasındaki farkı açıklayan Itkonen, hava yollarından alınan bilgilerin önemli olduğunu, ancak bu bilgilerin paylaşılmasının zorunlu olmadığını belirtti.
Hava Yolları Üzerindeki Etkiler Neler?
Jet yakıtı fiyatlarındaki artış, Avrupa'daki büyük hava yolu şirketlerini olumsuz etkiledi. Lufthansa ve KLM gibi firmalar, maliyet baskıları nedeniyle on binlerce uçuşu iptal etmek zorunda kaldı. KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle Avrupa içindeki 160 uçuşunu iptal edeceğini açıkladı. Almanya merkezli Lufthansa da, maliyet baskıları sebebiyle iştiraki CityLine’ın faaliyetlerini durdurma kararı aldı.
Ek olarak, Lufthansa, jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurdu. Düşük maliyetli hava yolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz pazar koşulları nedeniyle yıl sonu tahminlerini aşağı yönlü revize etti.
Petrol ve Doğal Gaz Fiyatlarındaki Artış Nedenleri Neler?
Avrupa'da, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların yapılamaması nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatları hızla artış göstermektedir. Jet yakıtı fiyatları, geçen yıl ile kıyaslandığında iki katından fazla bir artış göstermiştir. AB rafinerileri, normal şartlar altında jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabilmektedir. Kalan kısmı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal edilmektedir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu. Bu durum, hava yolu şirketlerinin maliyetlerini artırmakta ve uçuş iptallerine neden olmaktadır. Itkonen, bu hafta hava yollarına yönelik jet yakıtlarıyla ilgili bir rehber yayınlayacaklarını da sözlerine ekledi.
