Almanya'da gerçekleştirilen bir araştırma, Türk isimlilerin çocuklarına kreş yeri bulma konusunda ciddi zorluklar yaşadığını göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre, Türk soyadı taşıyan ailelerin, Alman isimli ailelere kıyasla kreş başvurularına yanıt alma oranı yüzde 4,4 puan daha düşük bir seviyede kalmaktadır.
Alman Ifo Enstitüsü ve Diğer Kurumların Ortak Araştırması
Alman Ifo Enstitüsü, Münih Teknik Üniversitesi, Halle Leibniz Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü ve Alman Yükseköğretim ve Bilim Araştırmaları Merkezi tarafından yürütülen bu araştırma, Almanya'daki tüm ailelerin çocuklarına kreş yeri bulma konusunda eşit fırsatlara sahip olup olmadığını sorgulamaktadır. Araştırma kapsamında, Mart 2021'de Almanya'daki kreşlere yaklaşık 22 bin 500 e-posta gönderilmiştir.
Bu e-postalarda, hayali ebeveynlerin isimleri değişiklik gösterirken, çocuğun 17 aylık olduğu belirtilmiştir. E-postaların içeriği benzer olmasına rağmen, isimlerin Türk veya Alman olması durumunda yanıt alma oranları arasında belirgin farklılıklar gözlemlenmiştir.
Yanıt Oranlarındaki Düşüklük ve Eşitsizlikler
Yapılan değerlendirmeye göre, Türkçe isimli başvurulara kreşlerin yalnızca yüzde 66'sı yanıt verirken, Alman isimli başvurulara yanıt veren kreş oranı yüzde 71 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, Türk isimli ebeveynlerin başvurularına verilen yanıtlarda kreşte yer önerme olasılığının yüzde 20 daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
Türk isimli ebeveynler, e-posta imzalarında yüksek öğrenim görmüş olduklarını belirtmelerine rağmen, bu durum eşitsizliği ortadan kaldırmamaktadır. Araştırmaya katılan Münih Teknik Üniversitesi'nden Philipp Lergetporer, bu durumun ailelerin eğitim düzeyine ilişkin varsayımlardan kaynaklanmadığını ifade etmektedir.
Kreş Yönetimlerinin Karar Süreçleri ve Göçmen Çocukların Durumu
Araştırma kapsamında 400'den fazla kreş yöneticisiyle yapılan görüşmeler, yöneticilerin haftada ortalama 14 başvuru aldığını göstermektedir. Kreş yönetimlerinin yaklaşık yüzde 85'i, yer dağıtımına kendi başına karar verme yetkisine sahiptir. Ifo Enstitüsü'nden Henning Hermes, birçok kreş yöneticisinin sınırlı sayıda kreş yerini, personel eksikliği ve zaman baskısı altında dağıtmak zorunda kaldığını belirtmektedir.
Almanya'daki veriler, göçmen kökenli çocukların daha az kreşe gittiğini ortaya koymaktadır. Federal İstatistik Dairesi'nin 2023 yılı verilerine göre, 3 yaş altındaki göç kökenli çocukların yalnızca yüzde 22'si kreşe giderken, göç geçmişine sahip olmayan çocuklarda bu oran yüzde 45 olarak kaydedilmiştir. Bu durum, toplumda göçmen kökenli bireylerin eğitim fırsatlarına erişiminde önemli bir engel teşkil etmektedir.
Öte yandan, Alman meclisinde kabul edilen yeni düzenleme, 4 yaşındaki kreş çocuklarının ülke genelinde dil ve gelişimlerinin test edilmesini öngörmektedir. Mecliste yapılan oylamada 591 milletvekili oy kullanmış, 458'i lehte, 132'si ise aleyhte oy vermiştir. Friedrich Merz hükümetinin hazırladığı yasa tasarısı, çocukların Almanca ve matematik gibi konulardaki eksikliklerinin tespit edilmesi durumunda bu çocuklara destek verilmesini içermektedir. Ancak, düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Federal Konsey'in onayı gerekmektedir.
