Sigorta başlangıcından önce gerçekleşen doğumlar için borçlanma hakkı talep eden annelerin mücadelesi, uzun yıllardır devam etmesine rağmen sonuçlanmadı. TBMM’ye bugüne kadar üç ayrı yasa teklifi sunulmasına rağmen düzenleme hala Meclis gündemine alınmadı. Genç yaşta doğum yapıp iş hayatına daha sonra dahil olan kadınlar, doğum nedeniyle çalışma hayatından uzak kaldıkları süreleri borçlanamadıkları için emeklilik süreçlerinde ciddi mağduriyet yaşıyor.
Kadınların doğum borçlanması yapabilmeleri için doğumdan önce sigortalı olmaları şartının aranması, kadınların çalışma hayatına sonradan katılması durumunda önemli bir dezavantaj oluşturduğu vurgulanıyor.
Anneler Meclis’ten Adım Bekliyor
Doğum borçlanmasının sigorta başlangıcından önceki doğumları da kapsaması gerektiğine ilişkin tekliflerden biri, MHP Adana Milletvekili Ayşe Sibel Ersoy tarafından 22 Ekim 2024 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Teklif, Plan ve Bütçe Komisyonu ile ilgili tali komisyonlara sevk edildi.
Ersoy’un imzasını taşıyan teklifte, askerlik borçlanmasına tanınan hakkın doğum borçlanmasına tanınmamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu belirtiliyor. Gerekçede, erkeklerin askerlik sürelerini sigortadan önce borçlanabildiğine dikkat çekilirken, kadınların doğum nedeniyle iş hayatından ayrıldıkları sürecin borçlanmaya dahil edilmemesinin bir eşitsizlik yarattığı vurgulanıyor.
Mevzuattaki Eşitsizlik Tartışma Yaratıyor
Sunulan yasa tekliflerinde, kadınların sigorta tescilinden önce gerçekleşen doğumların borçlanılamaması nedeniyle emeklilik yaşının ve prim gün sayısının gereksiz şekilde uzadığı belirtiliyor. Erkekler askerlik borçlanması için sigorta başlangıcı şartına tabi değilken, kadınların doğum borçlanmasında aynı imkana sahip olmaması eşitlik tartışmalarına neden oluyor.
Anayasa’nın 10. maddesinde yer alan “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir” hükmü hatırlatılarak, kadınlar açısından dezavantaj oluşturan uygulamanın giderilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Üç Ayrı Teklifte Ortak Nokta: Emeklilikte Adalet
TBMM’ye ulaşan üç teklifin tamamı, doğum borçlanmasının sigorta başlangıcından önceki doğumları da kapsayacak şekilde genişletilmesini öngörüyor. Tekliflerden biri EYT kapsamındaki kadınlara destek sunmayı hedeflerken, diğer iki teklif doğrudan prim gününü artıracak düzenlemeler içeriyor. Ancak tekliflerin komisyon süreci ve Genel Kurul gündemine alınıp alınmayacağı belirsizliğini koruyor.
Annelerin Hak Mücadelesi Büyüyor
Sosyal medya üzerinden her gün kampanya yürüten anneler, “#AnnelerinHakMücadelesi” etiketiyle seslerini duyurmaya çalışıyor. Kadınlar, “İçimizde hasta olanlar var, yaşımız ilerliyor. Bu hakkın daha fazla gecikmeden verilmesini istiyoruz” diyerek çağrı yaparken, düzenlemenin yalnızca mevcut mağduriyetleri değil, gelecekteki kuşakların da haklarını koruyacağını ifade ediyor.
Kadınlar, TBMM’ye sunulan önerilerin bir an önce gündeme alınmasını talep ederek emeklilikte adalet istiyor.
