Dünyanın en hızlı ısınan kıtası olan Avrupa, bu yaz aşırı sıcakların etkisi altına girmiştir. Bu durum, tarımsal üretimi ciddi şekilde tehdit etmekte ve gıda fiyatlarında artış beklentilerini gündeme getirmektedir.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) tarafından yapılan analizler, iklim değişikliğinin etkisiyle küresel sıcaklık artışının 1991-2020 ortalamasına göre 2025 yılı itibarıyla 0,59 derece olacağını öngörmektedir. Avrupa için bu artış ise 1,17 derece olarak ölçülmüştür.
Aşırı Sıcaklıkların Tarıma Etkileri Nelerdir?
Küresel ısınmanın artmasıyla birlikte Avrupa'da sıcak hava dalgaları daha sık ve erken görülmeye başlamıştır. Mayıs ayında yaşanan olağandışı sıcak hava dalgalarının ardından, Avrupa son günlerde yeniden aşırı sıcaklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu durum, insan sağlığı kadar gıda üretimini de olumsuz etkilemektedir.
AA muhabirinin Avrupa Komisyonu ve uluslararası tarım raporlarından elde ettiği verilere göre, azalan toprak nemi ve su stresi, kışlık mahsullerde rekolte tahminlerini düşürmekte ve küresel gıda fiyatlarında yeni bir artış riski yaratmaktadır.
Hangi Tarım Ürünleri Aşırı Sıcaklardan En Fazla Etkileniyor?
Stratejik öneme sahip tahıllar, aşırı sıcaklardan en fazla etkilenen ürünler arasında yer almaktadır. Avrupa Birliği verilerine göre, bu yıl Avrupa genelinde toplam tahıl üretiminin geçen sezona göre yüzde 3,2 ila yüzde 4 oranında gerilemesi beklenmektedir. Özellikle temel gıda maddesi olan yumuşak buğday üretiminde yüzde 6,2'lik bir düşüş öngörülmektedir.
Kuraklıktan etkilenen bir diğer ürün olan mısırda, çiftçiler yön değiştirerek suya daha dayanıklı alternatif ürünlere yönelmektedir. Fransa ve Balkanlar gibi bölgelerde yüksek su stresi nedeniyle mısır ekim alanları daralmaktadır. Bununla birlikte, ayçiçeği ekim alanlarında yüzde 14,5'lik bir artış kaydedilmiştir.
Hayvancılık Sektöründe Aşırı Sıcakların Etkileri
Aşırı sıcaklar, tarımsal üretim kadar hayvancılık sektörünü de etkilemektedir. Yüksek sıcaklık ve nem endeksi, çiftlik hayvanlarında 'ısı stresi' yaratmakta ve bu durum süt ineklerinin yem tüketimini azaltarak süt veriminde kayıplara yol açmaktadır.
Küresel ölçekte El Nino'nun etkilediği zeytinlikler ve kakao plantasyonlarındaki üretim krizleri, Avrupa pazarında arz eksikliği ve yüksek fiyatlar olarak kendini göstermektedir. Tarımsal üretimde yaşanan bu tıkanıklık, küresel finans ve emtia piyasalarında da dikkatle izlenmektedir.
Uluslararası tarım bankası Rabobank ve Dünya Bankası'nın analizleri, düşüş eğilimine giren gıda fiyatlarının yeniden yukarı yönlü bir baskı altına girdiğini göstermektedir. Üretimdeki daralmaya eklenen yüksek girdi maliyetleri, maliyetleri doğrudan artırmakta ve bu durum tüketici fiyatlarına yansımaktadır.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) uzmanları, aşırı sıcaklıkların tarımsal üretim üzerindeki etkilerini vurgulamakta ve her 1 derecelik sıcaklık artışının mısır, pirinç, soya ve buğday veriminde yüzde 6'ya varan düşüşlere yol açtığını belirtmektedir. Bu durum, gıda güvensizliği ve tehlikeli çalışma koşullarının artmasına neden olmaktadır.
Sonuç olarak, Avrupa'daki aşırı sıcaklıklar ve iklim değişikliği, tarımsal üretim üzerinde ciddi etkiler yaratmakta ve gıda fiyatlarında yeni artışlar beklenmektedir. Bu durum, hem üreticiler hem de tüketiciler için önemli bir sorun teşkil etmektedir.
