Sıcak havalara bağlayarak geçiştirdiğimiz ayak ve ayak bileği şişlikleri, aslında vücudumuzun verdiği hayati bir alarm olabilir. Uzmanlar, özellikle iki bacakta birden görülen ve "bastırınca çukur bırakan" ödemlerin, kalp yetmezliğinden böbrek rahatsızlıklarına kadar birçok gizli hastalığa işaret ettiğini belirterek acil uyarıda bulunuyor.
Ayak Bileği Şişliklerinin Nedenleri Neler Olabilir?
Yaz aylarında sıcak havanın etkisiyle sık görülen ayak ve ayak bileği şişlikleri, her zaman geçici bir durum olmayabiliyor. Uzun süre devam eden, iki bacakta birden görülen ve parmakla bastırıldığında çukur bırakan ödemler, kalp yetersizliği başta olmak üzere çeşitli sistemik hastalıkların habercisi olabiliyor.
Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Servet Altay, özellikle yaz aylarında görülen ayak ve ayak bileği şişliklerinin sıcak havaya bağlanarak ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi. Kalp kaynaklı ödemlerin bazı özellikleriyle diğer şişliklerden ayrıldığını anlatan Altay, "Uzun süre geçmeyen, iki bacakta birden ortaya çıkan ve parmakla bastırıldığında çukur bırakan ödemler kalp yetersizliğinin bir bulgusu olabilir" dedi.
Kalp Yetersizliği Belirtileri Nelerdir?
Kalp yetersizliği sistemik bir hastalık olduğu için genellikle tek tarafta değil, iki tarafta ödem yapar. Bu ödemler gün içinde artar, gece yatarken azalır ve parmakla bastırıldığında çukur bırakır. Kalp yetersizliğinin her zaman nefes darlığıyla ortaya çıkmadığını vurgulayan Altay, "Kalp yetersizlikleri sağ ve sol kalp yetersizliği olarak ikiye ayrılır. Sol kalp yetersizliğinde daha çok nefes darlığı görülürken, sağ kalp yetersizliğinde karın şişliği ve bacak ödemleri ön planda olabilir" ifadelerini kullandı.
Ödemlerin Diğer Olası Nedenleri Nelerdir?
Ayak ve bacaklardaki şişliğin yalnızca kalp hastalıklarından kaynaklanmadığını belirten Altay, böbrek ve karaciğer hastalıkları, tiroid bozuklukları, toplardamar ve lenf dolaşımı sorunları, protein kaybına yol açan hastalıklar ile aşırı tuz tüketimi ve bazı tansiyon ilaçlarının da ödem oluşturabileceğini söyledi. Tek bacakta görülen şişlik ile iki bacakta görülen şişliğin farklı nedenleri düşündürdüğünü ifade eden Altay, "Tek taraflı ödemler daha çok toplardamar, lenf dolaşımı veya atardamar hastalıklarını, iki taraflı ödemler ise kalp, böbrek, karaciğer ve hormonal hastalıklar gibi sistemik sorunları akla getirir" diye konuştu.
Geçmeyen ayak şişliği bulunan kişilerin mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Altay, fizik muayenenin ardından hastanın durumuna göre ekokardiyografi, kan tetkikleri, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, hormonal incelemeler ile gerekli görüldüğünde damar ultrasonografisinin uygulanabileceğini anlattı. Bacak şişliğiyle birlikte nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı veya bayılma gibi belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurgulayan Altay, tek taraflı şişliğe ağrı ve kızarıklığın eşlik etmesi durumunda ise damar içinde pıhtı oluşumunun söz konusu olabileceğini ve acil değerlendirme gerektiğini ifade etti.
Uzun süre devam eden veya tekrarlayan ayak bileği şişliklerinin ihmal edilmemesi gerektiğini dile getiren Altay, "Ayak bileği şişlikleri sistemik hastalıkların bir göstergesi olabilir. Bunu ciddiye almak ve mutlaka hekime başvurmak gerekir. Çok kısa süreli ödemlerde sorun olmayabilir ancak tekrarlayan ve uzun süre devam eden bacak ödemlerinde mutlaka kardiyoloji başta olmak üzere gerekli değerlendirmeler yapılmalıdır" dedi.
